Ο εμβολιασμός δεν είναι υποχρεωτικός. Μια τέτοια υποχρέωση θα ήταν αντίθετη προς το Σύνταγμα, ακόμη και για εκείνους που λόγω της φύσεως της εργασίας τους κρίνεται επιβεβλημένο να εμβολιαστούν, όπως οι εργαζόμενοι στον υγειονομικό τομέα ή σε δομές φροντίδας ηλικιωμένων.
Από την άλλη πλευρά όμως, όσοι αρνούνται να εμβολιαστούν είναι εύλογο και συνταγματικά θεμιτό να υπόκεινται σε περιορισμούς και δυσμενείς επιπτώσεις, που μπορεί να περιλαμβάνουν ακόμη και την απομάκρυνση από την εργασία τους, αν η έκθεσή τους στον ιό ενδέχεται να προκαλέσει την ασθένεια άλλων ανθρώπων.
Η συναίνεση στην ιατρική πράξη, στην περίπτωση του Covid-19, επιδρά όχι μόνο στο υποκείμενο της απόφασης, αλλά θέτει σε διακινδύνευση την υγεία των άλλων. Άρα η επίκληση της αυτονομίας και του αυτοκαθορισμού του προσώπου δεν δύναται να αποτελέσει θεμελιωτικό λόγο για να ρισκάρεται η μετάδοση μίας επικίνδυνης, ιδιαίτερα μεταδοτικής ασθένειας με υψηλή θνησιμότητα.
Στην ίδια ακριβώς λογική υπακούει και η υποχρέωση των μαθητών να κάνουν self-test. Η άρνησή τους να «αυτοεξεταστούν» συνεπάγεται κίνδυνο για την υγεία των άλλων μαθητών και του εκπαιδευτικού προσωπικού, άρα είναι συνταγματικά επιτρεπτός ο αποκλεισμός τους από τη διά ζώσης συμμετοχή στην εκπαιδευτική διαδικασία. Σημειωτέον ότι το Συμβούλιο της Επικρατείας έκρινε συνταγματικές τις δυσμενείς συνέπειες που προβλέπονται για τα παιδιά των οποίων τον εμβολιασμό δεν επιτρέπουν οι γονείς.
Υπό μία αντιστροφή λογική τίθεται το ερώτημα αν είναι συνταγματικά ανεκτή η αναγνώριση προνομίων σε όσους έχουν εμβολιαστεί. Η απάντηση είναι καταφατική, υπό την προϋπόθεση ότι όλος ο πληθυσμός έχει πρόσβαση στον εμβολιασμό, λαμβάνοντας υπόψη και την αρχή της ισότητας. Ειδική μέριμνα θα πρέπει πάντως να ληφθεί για εκείνα τα πρόσωπα που για ιατρικούς λόγους αποκλείονται από το εμβολιαστικό πρόγραμμα.
Είναι εύλογο όσοι δεν επιθυμούν να εμβολιαστούν να μην έχουν πρόσβαση σε συγκεκριμένες μορφές συμμετοχής στην οικονομική και κοινωνική ζωή. Ωστόσο, θα ανέκυπταν ζητήματα συνταγματικότητας αν από τα προνόμια που θα απονεμηθούν στους εμβολιασμένους αποκλείονταν πρόσωπα ή πληθυσμιακές ομάδες που δεν έχουν πρόσβαση στον εμβολιασμό. Πριν από την ολοκλήρωση του προγράμματος εμβολιασμού για όλους, η απονομή προνομίων στους εμβολιασμένους θα προσέκρουε σε μία σειρά συνταγματικών κανόνων.
Ξενοφών Κοντιάδης
Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου, Πρόεδρος του Ιδρύματος Τσάτσου
Πηγή: Αναδημοσίευση από το liberal.gr (12.05.2021)
