Search
Close this search box.

Ο κίνδυνος της εκλογικής αποχής και της εκλογικής συμμετοχής

Σε μια εκλογή εξίσου σημαντική με την ποσότητα της συμμετοχής είναι και η ποιότητα αυτής, η οποία σχετίζεται άμεσα με δύο ζητήματα: την ποιότητα του γενικότερου πολιτικού λόγου καθώς και την ουσιαστική ενημέρωση του πολίτη για τις πολιτικές προτάσεις και τα πρόσωπα μεταξύ των οποίων επιλέγει.

Αύριο Κυριακή ψηφίζουμε, επειδή έχουμε Δημοκρατία. Αλλά υπάρχει πρόβλημα Δημοκρατίας στη χώρα και κάποιοι από τους λόγους σχετίζονται με τον τρόπο που διεξάγονται οι εκλογές.

Ο Ξενοφών Κοντιάδης επισήμανε χτες τον κίνδυνο της αυξημένης αποχής, που, σε συνδυασμό με ορισμένα άλλα φαινόμενα, οδηγεί σε μία κατάσταση «ελλειμματικής δημοκρατίας».

Συνηγορώντας και επαυξάνοντας θέλω να προσθέσω ότι εξίσου σημαντική με την ποσότητα της συμμετοχής σε μια εκλογή, είναι και η ποιότητα αυτής. Μεταξύ άλλων, δύο ζητήματα μου φαίνονται κρίσιμα.

Η χαμηλή ποιότητα του αρνητικού πολιτικού λόγου

Κατ’ αρχάς ας ξαναμιλήσουμε για πολιτικό λόγο. Ορθώς στιγματίζεται η χαμηλή του ποιότητα, φαινόμενο που σχετίζεται και με τα πρόσωπα που επιλέγουμε (περί αυτού αμέσως παρακάτω). Αυτό που όμως φαίνεται να βλάπτει περισσότερο, είναι η κυριαρχία ενός συγκεκριμένου τύπου χαμηλής ποιότητας λόγου, του αρνητικού λόγου: τα κόμματα – αλλά και οι υποστηρικτές τους στα κοινωνικά δίκτυα – φαίνεται να εξαντλούν σχεδόν την επιχειρηματολογία τους στα στραβά, τις κακές προθέσεις, την ανικανότητα, τη φαυλότητα του αντιπάλου, ενώ συχνά η ένταση κορυφώνεται σε ύβρεις ή σε χαρακτηρισμούς που αμφισβητούν τον πατριωτισμό του.

Αυτό μπορεί να εξηγείται και από την ένδεια θετικών επιχειρημάτων (όταν δεν έχεις πολλά να πεις προς υπεράσπιση του παρελθόντος ή του σχεδίου σου, είναι βολικό να στρέφεις την κουβέντα στον άλλο, κάτι κακό θα βρεις εκεί), αλλά και το χαρακτήρα και την ελληνική νοοτροπία. Νομίζω ωστόσο ότι ο αρνητικός λόγος κυριαρχεί εκ προθέσεως και ιδιοτελώς. Επιτελεία και σύμβουλοι εντοπίζουν στα, πραγματικά ή φανταστικά, αρνητικά του αντιπάλου το χρήσιμο και αναγκαίο εργαλείο: δεν εμπνέει αλλά συσπειρώνει, δεν κινητοποιεί για το γενικό συμφέρον αλλά υποδαυλίζει την οργή, την καταδίκη, την «τιμωρία» του απέναντι.

Αυτό που δεν φαίνεται να απασχολεί κανένα είναι ότι το τελικό αποτέλεσμα οδηγεί σε συνολική απαξίωση του πολιτικού συστήματος. Εν τέλει δηλαδή, οι πολίτες μπορεί να πιστέψουν και τους μεν και τους δε, και να τους απορρίψουν συλλήβδην όλους. Απόρριψη γενική, στο δημόσιο λόγο και στις ιδιωτικές κουβέντες, αλλά και στις εκλογές απέχοντας ή ψηφίζοντας ό,τι πιο λούμπεν, αντιδημοκρατικό, αντιπολιτικό υπάρχει.

Εκλογές και ανεπαρκής ενημέρωση των πολιτών

Η ποιότητα της συμμετοχής στις εκλογές όμως σχετίζεται και με ένα δεύτερο ζήτημα, την ουσιαστική ενημέρωση για τις πολιτικές προτάσεις και τα πρόσωπα μεταξύ των οποίων επιλέγουμε. Αν θα μπορούσαν να εγερθούν αμφιβολίες σχετικά με την ενημέρωση των πολιτών στις εθνικές εκλογές, σε αυτές τις εκλογές έχω τη βεβαιότητα ότι πάρα πολύς κόσμος φτάνει στην κάλπη με πολλά «κενά», όπως λέγαμε στο σχολείο. Και είναι φυσικό.

Είναι άραγε ρεαλιστικό να απαιτείται από τους πολίτες, όταν έχουν βιώσει ουκ ολίγες στο παρελθόν απογοητεύσεις (ως συνέπεια βέβαια των επιλογών τους), όταν το πολιτικό σύστημα και στην Ελλάδα και διεθνώς απονομιμοποιείται και υπάρχει κρίση εκπροσώπησης, να αφιερώσουν αρκετό χρόνο ώστε να ενημερωθούν για τις επιλογές τους σε τέσσερις (4) κάλπες;

Το ζήτημα, σε αντίθεση με το κλισέ, δεν είναι ότι στις ευρωεκλογές δεν συζητάμε για την Ευρώπη αλλά για την Ελλάδα, δεν έχει νόημα πια ένας τέτοιος διαχωρισμός, ούτε στα οικονομικά ούτε στα κοινωνικά ζητήματα, παρά μόνο στα θεσμικά. Το ζήτημα είναι ότι πολύς κόσμος, είτε λόγω αδιαφορίας, είτε λόγω αδυναμίας να βρει χρόνο να ασχοληθεί μέσα σε συνθήκες καθημερινής βιοπάλης, δεν ενημερώνεται για τις επιλογές του και ψηφίζει, ή απέχει, περίπου με κλειστά μάτια.

Οι τριπλές εκλογές για Δήμους, Περιφέρειες και Ευρωβουλή είναι ένα μεγάλο λάθος που πρέπει να διορθωθεί. Η ταυτόχρονη διεξαγωγή τους υποβαθμίζει και την Αυτοδιοίκηση, και τη σχέση μας με την Ευρώπη, και τη Δημοκρατία.

Γιάννης Φ. Ιωαννίδης
Δικηγόρος, Πρόεδρος της Ελληνικής Ένωσης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου

Σου άρεσε το άρθρο, αλλά σου δημιούργησε νέες απορίες;

Έχεις και άλλα ερωτήματα που σε απασχολούν σε σχέση με το Σύνταγμα, τους Θεσμούς, τα δικαιώματα και τη λειτουργία της Δημοκρατίας;

Σχετικά Άρθρα

Ο κίνδυνος της εκλογικής αποχής

Βρισκόμαστε μπροστά στο ενδεχόμενο ενός ρεκόρ αποχής του εκλογικού σώματος από τις εκλογές της ερχόμενης Κυριακής, που μάλιστα δεν θα εκφράζει μόνο την αδιαφορία, αλλά σε έντονο βαθμό τη δυσανεξία και την αποδοκιμασία των πολιτών απέναντι σε πρόσωπα και θεσμούς. Πού οφείλεται αυτή η εκλογική συμπεριφορά;

Περισσότερα

Τα θεσμικά της πρώτης κάλπης

Ποιο το θεσμικό αποτύπωμα του πρώτου γύρου των βουλευτικών εκλογών; Λειτούργησαν και αν ναι, σε ποιο βαθμό, η απλή αναλογική και η ψήφος των αποδήμων; Τι σημαίνει η αποχή για τη Δημοκρατία; Ο Κώστας Μποτόπουλος απαντά.

Περισσότερα

Σύντομη αναφορά σε μια απόφαση του 1957 με αφορμή τις τροπολογίες για τη συμμετοχή ακροδεξιών κομμάτων στις εκλογές

Αξίζουν εμπιστοσύνης οι «αντιφασιστικοί» ελιγμοί του  κράτους ή διαφορετικά, είναι δυνατό ορισμένες διατάξεις, όπως οι τροπολογίες της κυβέρνησης που δυσχεραίνουν πρόσκαιρα τη συμμετοχή ενός ακροδεξιού μορφώματος στις εκλογές, να εξυπηρετούν επιπλέον και άλλους ανομολόγητους στόχους;

Περισσότερα

Θέλεις να μαθαίνεις

πρώτος τα νέα μας;

Αν σε ενδιαφέρει να ενημερώνεσαι άμεσα για τις νέες δημοσιεύσεις και τις δράσεις του Syntagma Watch, τότε εγγράψου στο newsletter μας!

Αυτός ο ιστότοπος για τη διευκόλυνση της λειτουργίας του και προκειμένου να σας παρέχει μια προσωποποιημένη εμπειρία χρησιμοποιεί cookies. Για να ενημερωθείτε για τη χρήση των cookies και τις σχετικές ρυθμίσεις μπορείτε να επιλέξετε εδώ

JOIN THE CLUB!

It’s easy: all we need is your email & your eternal love. But we’ll settle for your email.

Subscribe

* indicates required
Email Format

Please select all the ways you would like to hear from Syntagma Watch:

You can unsubscribe at any time by clicking the link in the footer of our emails. For information about our privacy practices, please visit our website.

We use Mailchimp as our marketing platform. By clicking below to subscribe, you acknowledge that your information will be transferred to Mailchimp for processing. Learn more about Mailchimp's privacy practices here.