Γιατί οι Πράξεις του Υπουργικού Συμβουλίου εξαιρούνται από τις διαδικασίες γνωστοποίησής τους και επικύρωσής τους από τη Βουλή κατά το σύστημα των Διαταγμάτων Νομοθετικού Περιεχομένου;

Οι πράξεις υπουργικού συμβουλίου (ΠΥΣ) δεν προβλέπονται στο Σύνταγμα, έχουν όμως έρεισμα στις συνταγματικές διατάξεις που θεσπίζουν τις αρμοδιότητες του Πρωθυπουργού και του Υπουργικού Συμβουλίου (ιδίως άρθρα 81 και 82). Το νομοθετικό τους στήριγμα βρίσκεται στο ν. 4622/2019, γνωστό ως "νόμο για το επιτελικό κράτος" (άρθρο 5).

Ερώτημα Πολίτη:

Γιατί οι Πράξεις του Υπουργικού Συμβουλίου (ΠΥΣ) εξαιρούνται από τη διαδικασία γνωστοποίησης τους και επικύρωσής τους από τη Βουλή κατά το σύστημα των  ΔΝΠ (Διαταγμάτων Νομοθετικού Περιεχομένου), αφού έχουν οιονεί Νομοθετική αξία και εφαρμογή;

Αφού, λοιπόν, δεν προβλέπονται από το Σύνταγμα και επομένως προβλέφθηκε με Νόμο να εκδίδονται, θα έπρεπε να προβλεφθεί να ακολουθείται η διαδικασία των ΔΝΠ. Η μη γνωστοποίηση και η μη έγκριση της Βουλής οδηγεί κατευθείαν σε αντισυνταγματικότητα της ρύθμισης, όπως ρυθμίστηκε. Τα ΠΥΣ έχουν εγγενώς λίγη… δικτατορική υφή που πρέπει να ελέγχεται δημοκρατικά από τη Βουλή. Για παράδειγμα, το Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων (ΕΣΔΑ) κατά συντριπτική πλειοψηφία ΝΟΜΙΚΟ κείμενο, που αποτελείται από 926 σελίδες οδεύει μετά τη Δημόσια Διαβούλευση ΚΑΤΕΥΘΕΙΑΝ στο Υπουργικό Συμβούλιο, χωρίς καμία δυνατότητα της Βουλής να τοποθετηθεί και να καταθέσει τις θέσεις της.Αυτό έπρεπε να εισαχθεί ως νομοσχέδιο στη Βουλή και να ακολουθηθεί η διαδικασία του νόμου.

Ποια είναι επομένως η νομική ισχύς του;

Εξ άλλου…το Σύνταγμα ορίζει ότι:

Άρθρο 1.

  1. Το πολίτευμα της Ελλάδας είναι Προεδρευόμενη Κοινοβουλευτική ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ.

ΑΡΑ ΟΛΑ ΠΕΡΝΟΥΝ ΑΠΟ ΤΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ.

Απάντηση:

Οι πράξεις υπουργικού συμβουλίου (ΠΥΣ) πράγματι δεν προβλέπονται στο Σύνταγμα, έχουν όμως έρεισμα στις συνταγματικές διατάξεις που θεσπίζουν τις αρμοδιότητες του Πρωθυπουργού και του Υπουργικού Συμβουλίου (ιδίως άρθρα 81 και 82). Το νομοθετικό τους στήριγμα βρίσκεται στο ν. 4622/2019, γνωστό ως “νόμο για το επιτελικό κράτος” (άρθρο 5).

Το άρθρο αυτό προβλέπει, για τη νόμιμη έκδοση ΠΥΣ, την ύπαρξη πλειοψηφίας των μελών του Υ.Σ., την καταχώρηση ενδεχόμενης άποψης της μειοψηφίας, δημιουργία και τήρηση από το Υ.Σ. ειδικού φακέλου με όλα τα στοιχεία της συζήτησης και της απόφασης, ενώ όλες οι ΠΥΣ αναρτώνται (δηλαδή κατά κάποιο τρόπο “δημοσιεύονται”) στη «Διαύγεια».

Για τις ΠΥΣ ισχύουν δύο νομικές προϋποθέσεις: να υπάρχει νομική βάση /εξουσιοδότηση για την έκδοσή της και να μην έχουν περιεχόμενο πρωτογενούς, οιονεί νομοθετικής, ρύθμισης (οι συνηθέστερες περιπτώσεις ΠΥΣ είναι για τη λειτουργία της ίδιας της κυβέρνησης, για αλλαγή / συμπλήρωση άλλων ΠΥΣ και για τη λήψη τεχνικών / εξειδικευτικών μέτρων).

Οι ΠΥΣ αποτελούν εκτελεστές διοικητικές πράξεις, άρα υποβάλλονται σε έλεγχο ακυρότητας από τα διοικητικά δικαστήρια.

Συνεπώς, και σε σχέση με τα ειδικότερα ερωτήματα που τέθηκαν: 

α) οι ΠΥΣ δεν έχουν άμεσο συνταγματικό έρεισμα, αποτελούν όμως νόμιμη μορφή -δευτερογενούς και υπό όρους – «νομοθέτησης». Δεν πρέπει να συγχέονται και ούτε να συγκρίνονται με τις ΠΝΠ, που αποτελούν άλλη, και υπό άλλους όρους, μορφή νομοθέτησης,

β) το ότι δεν περνούν από το Κοινοβούλιο δεν σημαίνει ότι είναι ανέλεγκτες (υποβάλλονται σε δικαστικό έλεγχο, ο οποίος μπορεί να αφορά και στη νομιμότητα σε σχέση με το περιεχόμενό τους), ούτε ότι δεν τυγχάνουν δημοσιότητας (τα στοιχεία βάσει των οποίων ελήφθησαν μπορούν να γίνουν γνωστά, ενώ αναρτώνται στο Διαδίκτυο σε ελεύθερη πρόσβαση για τους πολίτες),

γ) δεν υφίσταται απευθείας «αντισυνταγματικότητα» λόγω του (όποιου) περιεχομένου τους, άρα, έως ότου ενδεχομένως ακυρωθούν με δικαστική απόφαση, παράγουν πλήρη έννομα αποτελέσματα.

Κώστας Μποτόπουλος
Συνταγματολόγος, Δικηγόρος

Share on facebook
Share on twitter
Share on email
Share on print
Share on facebook
Share on twitter
Share on email
Share on print

Σου άρεσε το άρθρο, αλλά σου δημιούργησε νέες απορίες;

Έχεις και άλλα ερωτήματα που σε απασχολούν σε σχέση με το Σύνταγμα, τους Θεσμούς, τα δικαιώματα και τη λειτουργία της Δημοκρατίας;

Σχετικά Άρθρα

Υπάρχουν μηχανισμοί που να ελέγχουν την εγκυρότητα των απαντήσεων των Υπουργών στο πλαίσιο του κοινοβουλευτικού ελέγχου;

Ο Κώστας Μποτόπουλος απαντά σε ερώτημα πολίτη για την υποχρέωση των Υπουργών να παρέχουν αληθή στοιχεία στο πλαίσιο του κοινοβουλευτικού ελέγχου.

Περισσότερα

Θέλεις να μαθαίνεις

πρώτος τα νέα μας;

Αν σε ενδιαφέρει να ενημερώνεσαι άμεσα για τις νέες δημοσιεύσεις και τις δράσεις του Syntagma Watch, τότε εγγράψου στο newsletter μας!

Αυτός ο ιστότοπος για τη διευκόλυνση της λειτουργίας του και προκειμένου να σας παρέχει μια προσωποποιημένη εμπειρία χρησιμοποιεί cookies. Για να ενημερωθείτε για τη χρήση των cookies και τις σχετικές ρυθμίσεις μπορείτε να επιλέξετε εδώ

JOIN THE CLUB!

It’s easy: all we need is your email & your eternal love. But we’ll settle for your email.

Subscribe

* indicates required
Email Format

Please select all the ways you would like to hear from Syntagma Watch:

You can unsubscribe at any time by clicking the link in the footer of our emails. For information about our privacy practices, please visit our website.

We use Mailchimp as our marketing platform. By clicking below to subscribe, you acknowledge that your information will be transferred to Mailchimp for processing. Learn more about Mailchimp's privacy practices here.