Στην τελική ευθεία για την ψήφιση από την Ολομέλεια της Βουλής του νομοσχεδίου του Υπουργείου Παιδείας, ο Ξενοφών Κοντιάδης γράφει για τον τρίτο δρόμο ανάμεσα "στην ιδεοληψία της πανεπιστημιακής αστυνομίας και την ιδεοληψία του πανεπιστημίου ως άβατου, όπου ενδημεί η παραβατικότητα".

Καθώς ετοιμαζόμουν να πετάξω μια στοίβα παλιές εφημερίδες, έπεσε το μάτι μου στο πρωτοσέλιδο του «Βήματος της Κυριακής» 17 Νοεμβρίου 2019, όπου προβαλλόταν η συνέντευξη του υπουργού Προστασίας του Πολίτη Μιχάλη Χρυσοχοΐδη: «Ούτε ανομία ούτε αστυνομία στα πανεπιστήμια» έλεγε τότε, πριν από 15 μήνες, ο υπουργός: «Κοιτάξτε, η Αστυνομία δεν έχει δουλειά στα πανεπιστήμια. Σε κανέναν δεν αρέσει να βλέπει Αστυνομία στα πανεπιστήμια – πιστέψτε με, λιγότερο από όλους στους αστυνομικούς. Ούτε η παρανομία έχει δουλειά στα πανεπιστήμια». Δεν θα μπορούσα να συμφωνήσω περισσότερο με τον κύριο Χρυσοχοΐδη.

Τι άλλαξε έκτοτε, για να καταλήξουμε πριν δύο εβδομάδες στην κατάθεση του νομοσχεδίου για την πανεπιστημιακή αστυνομία, που φέρει την υπογραφή του ίδιου αυτού υπουργού και της υπουργού Παιδείας; Καταρχάς, εκδηλώθηκαν τέσσερις μείζονες κρίσεις, η μεταναστευτική, η ελληνοτουρκική, η υγειονομική και η συνακόλουθη οικονομική. Δεύτερον, μεσολάβησε η μεταρρυθμιστική απραξία της κυβέρνησης, παρά το γεγονός ότι οι εκλογές του 2019 κερδήθηκαν από τη Νέα Δημοκρατία εν ονόματι των μεταρρυθμίσεων σε όλους τους τομείς του κράτους, που συνάντησαν ποικίλα εμπόδια, με κυριότερο τη διαρκή διαχείριση κρίσεων. Τρίτον, συνέβη ένα γεγονός με τεράστια επικοινωνιακή δύναμη, η διαπόμπευση του Πρύτανη του Οικονομικού Πανεπιστημίου.

Ιδού, λοιπόν,  η συναστρία που επέτρεψε να θεσμοθετείται στη Βουλή η μόνιμη και διαρκής παρουσία της ΕΛ.ΑΣ. μέσα στα πανεπιστήμια, με τη συναίνεση της ελληνικής κοινωνίας, όπως δείχνουν δημοσκοπήσεις: Μία κοινωνία ταλανισμένη από πολλαπλές κρίσεις, μία κυβέρνηση που προσπαθεί να επιδείξει μεταρρυθμιστικό έργο, ένας διαπομπευθείς Πρύτανης που η εικόνα του συμβολίζει με συγκλονιστικό τρόπο την πανεπιστημιακή παραβατικότητα και, επιπλέον, κλειστά πανεπιστήμια ελέω κορονοϊού και απαγόρευση συναθροίσεων.

Όμως η μόνιμη και διαρκής παρουσία της ΕΛ.ΑΣ. στα πανεπιστήμια αποτελεί προσβολή της ακαδημαϊκής ελευθερίας και της πλήρους αυτοδιοίκησης των πανεπιστημίων, που κατοχυρώνονται στο Σύνταγμα και, συνεπώς, καμία κοινοβουλευτική ή κοινωνική πλειοψηφία δεν δικαιούται να ανατρέψει. Ταυτόχρονα, το νομοσχέδιο περιφρονεί μία μακρά ευρωπαϊκή παράδοση πανεπιστημιακής αυτοδιοίκησης. Σε καμία χώρα της ηπειρωτικής Ευρώπης δεν προβλέπεται η διαρκής παρουσία της Αστυνομίας μέσα στα πανεπιστήμια. Ακόμη και η απριλιανή δικτατορία τηρούσε τα προσχήματα της πανεπιστημιακής αυτοδιοίκησης, όπως όταν στις 15 Νοεμβρίου 1973 ζήτησε την άδεια της Συγκλήτου και του Πρύτανη του Πολυτεχνείου για να καταστείλει τη φοιτητική εξέγερση,  άδεια την οποία η Σύγκλητος αρνήθηκε να χορηγήσει.

Δεν είναι όμως μόνο νομικό και αξιακό το πρόβλημα. Οι ίδιοι οι αστυνομικοί, με επίσημη ανακοίνωση της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας τους, επισημαίνουν την αναποτελεσματικότητα και την επιχειρησιακή ακαταλληλότητα της σχεδιαζόμενης πανεπιστημιακής αστυνομίας. Κατά τους αστυνομικούς, η ενδεδειγμένη απάντηση στη βία και την παραβατικότητα εντός των πανεπιστημιακών χώρων είναι η δημιουργία ενός μηχανισμού φύλαξης υπαγόμενου στις πρυτανικές αρχές, που θα μπορεί να καλεί την ΕΛ.ΑΣ. όταν τελούνται αδικήματα ή απειλείται η τέλεσή τους.

Η μεγάλη μεταστροφή της ηγεμονίας, που σημαδεύει την περίοδο που ζούμε, δεν είναι νοητό να νομιμοποιήσει την αποδόμηση μίας μακράς ακαδημαϊκής παράδοσης, και μάλιστα κατά τρόπο αντισυνταγματικό και προδήλως αναποτελεσματικό για τον επιδιωκόμενο σκοπό. Υπάρχει τρίτος δρόμος ανάμεσα στην ιδεοληψία της πανεπιστημιακής αστυνομίας και την ιδεοληψία του πανεπιστημίου ως άβατου, όπου ενδημεί η παραβατικότητα.

Ξενοφών Κοντιάδης
Καθηγητής Δημοσίου Δικαίου, Πρόεδρος του Ιδρύματος Τσάτσου

Πηγή: Αναδημοσίευση από Τα Νέα 4/2/2020

Share on facebook
Share on twitter
Share on email
Share on print
Share on facebook
Share on twitter
Share on email
Share on print

Σου άρεσε το άρθρο, αλλά σου δημιούργησε νέες απορίες;

Έχεις και άλλα ερωτήματα που σε απασχολούν σε σχέση με το Σύνταγμα, τους Θεσμούς, τα δικαιώματα και τη λειτουργία της Δημοκρατίας;

Σχετικά Άρθρα

Η φύλαξη των Πανεπιστημίων από την αστυνομική αρχή: Η συνταγματικότητα μίας «ανεπιθύμητης» παρουσίας για την αντιμετώπιση μίας αποτρόπαιης πραγματικότητας (ΙΙ)

Στο β’ μέρος του άρθρου του για το, υπό κοινοβουλευτική συζήτηση, νομοσχέδιο του Υπουργείου Παιδείας, ο Χαράλαμπος Τσιλιώτης εξετάζει τη συνταγματικότητα των διατάξεων περί φύλαξης των πανεπιστημιακών χώρων από την ΕΛΑΣ, αλλά και την πιθανή αποτελεσματικότητα του εν λόγω μέτρου.

Περισσότερα

Πανεπιστημιακό Άσυλο: Αναγκαία η διατήρηση ή η κατάργηση του θεσμού;

Μαντζούτσος: Η κατάργηση του πανεπιστημιακού ασύλου αποτελεί προϋπόθεση για την αποκατάσταση της συνταγματικής νομιμότητας στους χώρους των πανεπιστημίων, αλλά και conditio sine qua non της καλής λειτουργίας τους. // Σπηλιακόπουλος: Tο αν είναι σκόπιμο να καταργηθεί ή όχι το άσυλο είναι ζήτημα στάθμισης έννομων και εν γένει κοινωνικών αγαθών και δικαιωμάτων. Το μέτρο της κατάργησης του ασύλου δεν είναι ούτε πρόσφορο ούτε κατάλληλο ούτε αναγκαίο ούτε και εν στενή εννοία αναλογικό, καθώς υπερακοντίζει κατά πολύ τον σκοπό δημοσίου συμφέροντος που υποτίθεται ότι επιδιώκει (πάταξη εγκληματικότητας).

Περισσότερα

Πανεπιστημιακή αστυνομία // Πανεπιστήμιο και δημόσια τάξη: μια πολύπλοκη σχέση (Άποψη Ι)

Ο Ιωάννης Κουτσούκος σχολιάζει το νέο νομοσχέδιο για την αστυνόμευση των πανεπιστημιακών χώρων, εξετάζοντας την έννοια του αυτοδιοίκητου των Πανεπιστημίων, αλλά και τη σχέση τους με την αστυνομία. Καταλήγει ότι “οι αστυνομικές αρμοδιότητες θα πρέπει να διατυπώνονται στο ν/σ αποκλειστικά και όχι ενδεικτικά. Δεύτερον, για δε την άσκηση λοιπών αστυνομικών αρμοδιοτήτων θα πρέπει να προϋποτίθεται η συμφωνία των αρμόδιων πανεπιστημιακών αρχών και η αντιμετώπιση της παραβατικότητας πρέπει να συγκεκριμενοποιηθεί. Είναι κάπως αόριστες αυτές οι διατάξεις και υπάρχει ένα ζήτημα ακαδημαϊκής ελευθερίας.”

Περισσότερα

Θέλεις να μαθαίνεις

πρώτος τα νέα μας;

Αν σε ενδιαφέρει να ενημερώνεσαι άμεσα για τις νέες δημοσιεύσεις και τις δράσεις του Syntagma Watch, τότε εγγράψου στο newsletter μας!

Αυτός ο ιστότοπος για τη διευκόλυνση της λειτουργίας του και προκειμένου να σας παρέχει μια προσωποποιημένη εμπειρία χρησιμοποιεί cookies. Για να ενημερωθείτε για τη χρήση των cookies και τις σχετικές ρυθμίσεις μπορείτε να επιλέξετε εδώ

JOIN THE CLUB!

It’s easy: all we need is your email & your eternal love. But we’ll settle for your email.

Subscribe

* indicates required
Email Format

Please select all the ways you would like to hear from Syntagma Watch:

You can unsubscribe at any time by clicking the link in the footer of our emails. For information about our privacy practices, please visit our website.

We use Mailchimp as our marketing platform. By clicking below to subscribe, you acknowledge that your information will be transferred to Mailchimp for processing. Learn more about Mailchimp's privacy practices here.