Με αφορμή το σχέδιο της Κυβέρνησης για μόνιμη αστυνομική παρουσία εντός των πανεπιστημιακών Ιδρυμάτων, ο Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου- Πρόεδρος του Ιδρύματος Τσάτσου, Ξενοφώντας Κοντιάδης, εξετάζει τη συνταγματικότητα αλλά και την ενδεχόμενη αποτελεσματικότητα μίας τέτοιας κίνησης και αντιπροτείνει εναλλακτική.

Η βία και η ανομία στα πανεπιστήμια έχουν ξεπεράσει εδώ και χρόνια κάθε όριο. Με την ανοχή κυβερνήσεων, πανεπιστημιακών αρχών και της ίδιας της αστυνομίας έχουν κατ’ επανάληψη τελεστεί εγκληματικές πράξεις μέσα σε πανεπιστημιακούς χώρους, οι οποίοι χρησιμοποιούνται ενίοτε και ως ορμητήριο για τον «εξοπλισμό» συλλογικοτήτων, για τις οποίες η άσκηση βίας αποτελεί εγγενές στοιχείο της δράσης τους, ή για τη διακίνηση ναρκωτικών. Η κοινωνία παρακολουθεί εμβρόντητη όσα συμβαίνουν, με αποκορύφωμα την πρόσφατη διαπόμπευση του Πρύτανη του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών.

Την περασμένη εβδομάδα δημοσιοποιήθηκε ο σχεδιασμός της κυβέρνησης για τη σύσταση μίας νέας υπηρεσίας της ΕΛΑΣ, που θα αναλάβει τη φύλαξη των πανεπιστημίων. Τα πρόσωπα που θα τη στελεχώσουν πρόκειται να επιλεγούν με ταχείες διαδικασίες. Οι αστυνομικοί στα πανεπιστήμια πρόκειται να είναι ένστολοι, με κλομπ και χειροπέδες αλλά χωρίς πιστόλι, και θα ανήκουν οργανικά στην ΕΛΑΣ, αξιωματικοί της οποίας θα τεθούν επικεφαλής. Άρα η επιχειρησιακή δράση, η διεύθυνση και η εποπτεία της νέας υπηρεσίας θα ανήκουν στο Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη και στον αρχηγό της ΕΛΑΣ, ανεξάρτητα αν θα εμφανίζονται να συνεργάζονται με τις πρυτανικές αρχές.

Ως πρώτη αντίδραση, η αποφασιστική αντιμετώπιση του χρόνιου προβλήματος της βίας στα πανεπιστήμια προκαλεί ανακούφιση στην πανεπιστημιακή κοινότητα και την κοινωνία. Όμως, ο μηχανισμός που φαίνεται να επιλέγει η κυβέρνηση δεν είναι ο ενδεδειγμένος. Θεωρείται αδιανόητο σε οποιοδήποτε κράτος της ηπειρωτικής Ευρώπης να περιπολούν μέσα στα πανεπιστήμια αστυνομικοί για προληπτικούς λόγους.

Ας θυμηθούμε τα λόγια δύο κορυφαίων συνταγματολόγων και πανεπιστημιακών δασκάλων. Κατά τον Αριστόβουλο Μάνεση, σύμφωνα με παλιά ευρωπαϊκή παράδοση, η τήρηση της τάξης και ασφάλειας στους πανεπιστημιακούς χώρους «ανήκει στην αποκλειστική αρμοδιότητα και ευθύνη των αρχών που διοικούν το Ίδρυμα. Συγκεκριμένα, χωρίς τη θέληση της Συγκλήτου τα αστυνομικά όργανα δεν μπορούν να εισδύσουν και να επέμβουν παρά μόνο σε περίπτωση που τελείται αξιόποινη πράξη, η οποία στρέφεται κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας». Εξάλλου, όπως επεσήμανε ο Δημήτρης Τσάτσος, «το κράτος δεν μπορεί να επιβάλει στον χώρο του Ιδρύματος τις γενικές περί τάξεως και ασφάλειας αντιλήψεις των αρμόδιων αρχών, εκτός αν επικρέμαται κίνδυνος ζωής».

Ωστόσο, εξίσου αδιανόητο είναι να μείνουν απροστάτευτα τα πανεπιστήμια. Τη σοβαρότερη απειλή δεν αποτελεί σήμερα η αστυνομία, αλλά όσοι με πράξεις βίας περιορίζουν την ελεύθερη διακίνηση ιδεών, εκβιάζουν την ακαδημαϊκή κοινότητα και παραβιάζουν το πανεπιστημιακό άσυλο. Ούτε όμως η διαρκής παρουσία αστυνομικής δύναμης στο εσωτερικό των πανεπιστημίων είναι συμβατή με την ακαδημαϊκή ελευθερία. Έχει αποδειχθεί, άλλωστε, ότι η ΕΛΑΣ δεν διαθέτει την απαιτούμενη «κουλτούρα». Χρειάζεται μία άλλη λύση, που έχει διατυπωθεί εδώ και χρόνια, δηλαδή η αυτοπροστασία των πανεπιστημίων με την πρόβλεψη σχετικού θεσμικού πλαισίου και τη διάθεση των αναγκαίων πόρων από το Υπουργείο Παιδείας.

Η βία πρέπει να σταματήσει χωρίς να οδηγηθούμε σε μόνιμη αστυνομική παρουσία στα πανεπιστήμια. Η πρόταση της κυβέρνησης, αν προχωρήσει, δεν θα φέρει τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα, θα διχάσει την ακαδημαϊκή κοινότητα και την κοινωνία, ενδεχομένως μάλιστα θα κηρυχθεί αντισυνταγματική από το Συμβούλιο της Επικρατείας. Η στελέχωση των πανεπιστημίων με ειδικά εκπαιδευμένο σώμα φυλάκων, χρηματοδοτούμενο και εποπτευόμενο από το Υπουργείο Παιδείας, που θα συντονίζεται από τις πρυτανικές αρχές και θα μπορεί να καλεί άμεσα την αστυνομία αν τελούνται εγκληματικές πράξεις, αποτελεί την ενδεδειγμένη λύση.

Ξενοφών Κοντιάδης
Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου, Πρόεδρος του Ιδρύματος Τσάτσου

Πηγή: Αναδημοσίευση από το Βήμα της Κυριακής 13/12/2020

Share on facebook
Share on twitter
Share on email
Share on print
Share on facebook
Share on twitter
Share on email
Share on print

Σου άρεσε το άρθρο, αλλά σου δημιούργησε νέες απορίες;

Έχεις και άλλα ερωτήματα που σε απασχολούν σε σχέση με το Σύνταγμα, τους Θεσμούς, τα δικαιώματα και τη λειτουργία της Δημοκρατίας;

Σχετικά Άρθρα

Η αντιπροσωπευτική αρχή / Δεκάλεπτα Μαθήματα για το Σύνταγμα (26ο video-podcast)

Στο 26ο Βίντεο-Μάθημα της ειδικής εκπαιδευτικής ενότητας Δεκάλεπτα Μαθήματα για το Σύνταγμα, ο Χαράλαμπος Κουρουνδής αναλύει την έννοια της αντιπροσωπευτικής αρχής. Εξετάζει την ιστορική εξέλιξη της αντιπροσώπευσης, τη σχέση της με τη δημοκρατία, αλλά και τον ρόλο των κομμάτων και των εκλογών.

Περισσότερα

Η υποχρεωτικότητα του εμβολιασμού στις ιδιωτικές, ιδιαίτερα τις εργασιακές, σχέσεις και η αναβίωση της θεωρίας της «τριτενέργειας» των θεμελιωδών δικαιωμάτων

Μπορεί ο εργοδότης να επιβάλει τον εμβολιασμό κατά του κορωνοϊού στο προσωπικό του; Μπορεί η άρνηση του εργαζόμενου να δικαιολογήσει την απόλυσή του από τον εργοδότη του; Μπορεί μία αεροπορική ή ακτοπλοϊκή εταιρία να δέχεται ως επιβάτες μόνο εμβολιασμένους και μάλιστα αυτούς που θα φέρουν το πιστοποιητικό εμβολιασμού προς απόδειξή του; Μπορούν όλα τα παραπάνω να συμβούν χωρίς ο νομοθέτης να έχει προβεί σε ρύθμιση του θέματος; Ποιος είναι ο ρόλος της προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων; Ο Χαράλαμπος Τσιλιώτης απαντά στα κρίσιμα, όσο και επίκαιρα, ερωτήματα.

Περισσότερα

Σύνταγμα και Πανδημία: Τα συνταγματικά δικαιώματα στη δεύτερη φάση της πανδημίας (video- podcast)

Στο 12ο βίντεο του αφιερώματος «Σύνταγμα και Πανδημία», ο Καθηγητής Νομικής και Κοσμήτορας της Νομικής Σχολής Πανεπιστημίου Λευκωσίας, Αχιλλέας Αιμιλιανίδης, και η Διδάκτωρ Συνταγματικού Δικαίου, Αλκμήνη Φωτιάδου, συζητούν για τα συνταγματικά δικαιώματα στη δεύτερη, πλέον, φάση της πανδημίας. Ποιες οι διαφορές με το πρώτο lockdown σε ό,τι αφορά την πρόσληψή τους από τους πολίτες; Ποιοι οι ενδεχόμενοι κίνδυνοι;

Περισσότερα

Θέλεις να μαθαίνεις

πρώτος τα νέα μας;

Αν σε ενδιαφέρει να ενημερώνεσαι άμεσα για τις νέες δημοσιεύσεις και τις δράσεις του Syntagma Watch, τότε εγγράψου στο newsletter μας!

Αυτός ο ιστότοπος για τη διευκόλυνση της λειτουργίας του και προκειμένου να σας παρέχει μια προσωποποιημένη εμπειρία χρησιμοποιεί cookies. Για να ενημερωθείτε για τη χρήση των cookies και τις σχετικές ρυθμίσεις μπορείτε να επιλέξετε εδώ

JOIN THE CLUB!

It’s easy: all we need is your email & your eternal love. But we’ll settle for your email.

Subscribe

* indicates required
Email Format

Please select all the ways you would like to hear from Syntagma Watch:

You can unsubscribe at any time by clicking the link in the footer of our emails. For information about our privacy practices, please visit our website.

We use Mailchimp as our marketing platform. By clicking below to subscribe, you acknowledge that your information will be transferred to Mailchimp for processing. Learn more about Mailchimp's privacy practices here.