Search
Close this search box.
Ο Σπύρος Βλαχόπουλος σχολιάζει πρόσφατη απόφαση του γερμανικού Ομοσπονδιακού Συνταγματικού Δικαστηρίου επί προσφυγής ατόμων με αναπηρία, τα οποία υποστήριξαν ότι θα υφίσταντο δυσμενή μεταχείριση σε περίπτωση που δεν επαρκούσαν οι διαθέσιμες κλίνες ΜΕΘ για τη νοσηλεία των νοσούντων από κορωνοϊό.

Υπάρχουν κάποια σενάρια, υποθετικά ή ρεαλιστικά, με τα οποία συχνά αποφεύγουμε να αντιπαρατεθούμε στη νομική επιστήμη επειδή αφορούν εξαιρετικά δύσκολες και στενάχωρες καταστάσεις. Και όμως: το γερμανικό Ομοσπονδιακό Συνταγματικό Δικαστήριο, με μια πρόσφατη απόφασή του (16.12.2021), αντιμετώπισε ένα τέτοιο ζήτημα. Η απόφαση έκρινε επί προσφυγής ατόμων με αναπηρία, τα οποία υποστήριξαν ότι θα υφίσταντο δυσμενή μεταχείριση σε περίπτωση που δεν επαρκούσαν οι διαθέσιμες κλίνες ΜΕΘ για τη νοσηλεία των νοσούντων από κορωνοϊό. Καταρχάς, το Δικαστήριο δέχθηκε ότι είναι ρεαλιστικό το σενάριο, να μην επαρκούν οι διαθέσιμες δομές υγείας για την αντιμετώπιση ενός εύκολα μεταδιδόμενου ιού, που απειλεί ακόμα και τη ζωή των ανθρώπων. Προς επίρρωση μάλιστα της παραδοχής αυτής, αναφέρθηκε στο παράδειγμα της Βόρειας Ιταλίας αλλά και σε μεμονωμένα περιστατικά στην ίδια τη Γερμανία.  

Περαιτέρω, οι Γερμανοί δικαστές δέχθηκαν ότι υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις για το ότι τα άτομα με αναπηρία κινδυνεύουν περισσότερο από τα υπόλοιπα άτομα: Τόσο γιατί έχουν την ανάγκη υποστήριξης άλλων ανθρώπων, με τους οποίους έρχονται σε στενή επαφή, όσο και γιατί υπάρχει αυξημένος κίνδυνος να νοσήσουν βαριά, όπως στην περίπτωση όσων πάσχουν από σοβαρά νοσήματα του αναπνευστικού. Περαιτέρω, το Δικαστήριο έκρινε ότι ο βαθμός πιθανότητας για την επιτυχή αντιμετώπιση του ενός συγκεκριμένου ιατρικού περιστατικού μπορεί να αποτελέσει επιτρεπτό κριτήριο για την εισαγωγή στις ΜΕΘ όταν δεν επαρκούν οι εκεί κλίνες, πλην όμως σε καμία περίπτωση δεν αποτελεί επιτρεπτό κριτήριο το προσδόκιμο της ζωής ενός ανθρώπου, τομέας στον οποίο δυστυχώς υπάρχουν στερεότυπα όσον αφορά τα άτομα με αναπηρία. Κατόπιν όλων των ανωτέρω, το γερμανικό Συνταγματικό Δικαστήριο δέχθηκε ότι στην πράξη υφίσταται κίνδυνος δυσμενούς μεταχείρισης των ατόμων με αναπηρία ως προς την εισαγωγή τους στις ΜΕΘ και, ως εκ τούτου, ότι η έλλειψη σχετικών νομοθετικών ρυθμίσεων για την αντιμετώπιση του κινδύνου αυτού παραβιάζει το άρθρο 3 παρ. 3 του Θεμελιώδους Νόμου της Βόννης και τις αντίστοιχες διεθνείς συμβάσεις που απαγορεύουν τη μειονεκτική μεταχείριση των ατόμων με αναπηρία. Με το σκεπτικό αυτό, υποχρέωσε τον Γερμανό νομοθέτη να θεσπίσει χωρίς καθυστέρηση τις κατάλληλες νομοθετικές ρυθμίσεις.

Η απόφαση αυτή θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί και ως «γροθιά στο στομάχι». Βέβαια, είναι υποχρέωση κάθε έννομης τάξης να μην τίθενται διλήμματα ως προς την ιατρική φροντίδα ασθενών. Όταν όμως έρθει εκείνη η ώρα, ποιος θα αποφασίσει; Ο νομοθέτης κατόπιν δικαστικής διαταγής ή ο γιατρός με βάση τη συνείδησή του και την ιατρική δεοντολογία; Πόσο μπορούν να «δικαστικοποιηθούν» βαθιά ανθρώπινα, ηθικά και ιατρικά διλήμματα; Ή, μήπως, είναι καλύτερο να αντιμετωπίζονται τέτοια προβλήματα, έστω από τον δικαστή και τον νομοθέτη, από το να «κρύβονται κάτω από το χαλί»; Και τελικά: Πόσο πολιτισμένη είναι άραγε μια οποιαδήποτε κοινωνία που χρειάζεται νομοθετικές διατάξεις για το αυτονόητο, την προστασία και την αποφυγή της δυσμενούς μεταχείρισης των ατόμων με αναπηρία;  

Σπύρος Βλαχόπουλος
Καθηγητής Νομικής Σχολής ΕΚΠΑ

Πηγή: Αναδημοσίευση από την εφημερίδα Η Καθημερινή, 09.01.2022

Σου άρεσε το άρθρο, αλλά σου δημιούργησε νέες απορίες;

Έχεις και άλλα ερωτήματα που σε απασχολούν σε σχέση με το Σύνταγμα, τους Θεσμούς, τα δικαιώματα και τη λειτουργία της Δημοκρατίας;

Σχετικά Άρθρα

Γερμανική Απειθαρχία

Η βαρυσήμαντη και ατυχής – κυρίως για το ίδιο – πρόσφατη απόφαση του Γερμανικού Συνταγματικού Δικαστηρίου (ΓΣΔ) σχετικά με το πρόγραμμα PEPP της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) υπέπεσε, πέραν από το προφανώς ακατάλληλο «μήνυμα» που έδωσε, σε τέσσερα κρίσιμα λάθη, που αγγίζουν όλους τους τομείς με τους οποίους καταπιάστηκε.

Περισσότερα

Μια έμμεση πλην σαφής αμφισβήτηση της υπεροχής του Ευρωπαϊκού έναντι του Εθνικού Δικαίου από την Νομολογία του Ομοσπονδιακού Συνταγματικού Δικαστηρίου της Γερμανίας

Ο τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας, κύριος Προκόπιος Παυλόπουλος, τιμάει ιδιαιτέρως το Παρατηρητήριο Θεσμικών και Συνταγματικών Εξελίξεων Syntagma Watch με ένα πολυδιάστατο κείμενο βαρύνουσας σημασίας με αφορμή τη θεώρηση των θεσμικών και πολιτικών επιπτώσεων της απόφασης του Ομοσπονδιακού Συνταγματικού Δικαστηρίου της Γερμανίας της 5ης Μαΐου 2020 (υπόθεση Weiss). Η μελέτη καταλήγει σε συγκεκριμένες προτάσεις για το δέον γενέσθαι, λαμβάνοντας υπόψη τη νομολογία του Δ.Ε.Ε. και του Ομοσπονδιακού Συνταγματικού Δικαστηρίου της Γερμανίας υπό ένα συνθετικό πρίσμα.

Περισσότερα

Ο ρόλος του δικαστή στην πανδημία (video-podcast)

Το Syntagma Watch, ανταποκρινόμενο στην ανάγκη για εμπεριστατωμένη ενημέρωση κάθε ενδιαφερόμενου στη δύσκολη αυτή περίοδο της πανδημίας του Κορωνοϊού, ξεκινάει μια σειρά από βίντεο με εξειδικευμένους επιστήμονες, τα οποία επικεντρώνονται σε βασικά θεσμικά και συνταγματικά ζητήματα που εγείρει στη δημόσια σφαίρα η κρίση της πανδημίας.

Περισσότερα

Θέλεις να μαθαίνεις

πρώτος τα νέα μας;

Αν σε ενδιαφέρει να ενημερώνεσαι άμεσα για τις νέες δημοσιεύσεις και τις δράσεις του Syntagma Watch, τότε εγγράψου στο newsletter μας!

Αυτός ο ιστότοπος για τη διευκόλυνση της λειτουργίας του και προκειμένου να σας παρέχει μια προσωποποιημένη εμπειρία χρησιμοποιεί cookies. Για να ενημερωθείτε για τη χρήση των cookies και τις σχετικές ρυθμίσεις μπορείτε να επιλέξετε εδώ

JOIN THE CLUB!

It’s easy: all we need is your email & your eternal love. But we’ll settle for your email.

Subscribe

* indicates required
Email Format

Please select all the ways you would like to hear from Syntagma Watch:

You can unsubscribe at any time by clicking the link in the footer of our emails. For information about our privacy practices, please visit our website.

We use Mailchimp as our marketing platform. By clicking below to subscribe, you acknowledge that your information will be transferred to Mailchimp for processing. Learn more about Mailchimp's privacy practices here.