Τα Συνταγματικά ζητήματα της εβδομάδας 6-12 Μαΐου 2019

Συνταγματικού ενδιαφέροντος είναι τα θέματα που η προσέγγισή τους προϋποθέτει την αναφορά σε συνταγματικούς κανόνες ή έννοιες παρότι δεν αποτελούν αποκλειστικά συνταγματικά ζητήματα και συχνά έχουν πτυχές πολιτικές, κοινωνιολογικές ή και lifestyle. Θέτουν όμως συνταγματικά ερωτήματα.

Πόσα θέματα συνταγματικού ενδιαφέροντος προκύπτουν μέσα σε λίγες ημέρες; Ένα γρήγορο ξεφύλλισμα των εφημερίδων για τους παραδοσιακότερους ή ένα σύντομο ψάξιμο στο διαδίκτυο δίνει μια εικόνα. Συνταγματικού ενδιαφέροντος είναι τα θέματα που η προσέγγισή τους προϋποθέτει την αναφορά σε συνταγματικούς κανόνες ή έννοιες παρότι δεν αποτελούν αποκλειστικά συνταγματικά ζητήματα και συχνά έχουν πτυχές πολιτικές, κοινωνιολογικές ή και lifestyle. Θέτουν όμως συνταγματικά ερωτήματα.

Την εβδομάδα που μας πέρασε τέθηκαν τα εξής συνταγματικά ερωτήματα:

ΔΥΣΠΙΣΤΙΑ ΚΑΙ ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗ

Η πρόταση δυσπιστίας κατά υπουργού μπορεί να τραπεί σε πρόταση ψήφου εμπιστοσύνης; Μπορεί το δεύτερο να υποκαταστήσει το πρώτο; Για να απαντηθεί πρέπει κανείς να εντοπίσει αν υπηρετούν τον ίδιο σκοπό, τις ομοιότητες και τις διαφορές στη διαδικασίας τους.

ΚΟΤΕΡΟ

Ο Πρωθυπουργός έχει την ίδια σφαίρα ιδιωτικής ζωής με τους άλλους; Μπορεί να δεχθεί δώρα όπως οι άλλοι; Με άλλα λόγια, μπορεί κάποιος να με φωτογραφίσει στις διακοπές μου και αν μου παραχωρήσει το σκάφος της μια φίλη μου υποχρεούμαι να το δηλώσω κάπου; Ισχύουν οι ίδιοι κανόνες για εμένα και τον πρωθυπουργό; Spoilers: (α) H έκβαση της στάθμισης ανάμεσα στην προστασία της ιδιωτικής ιδιωτική ζωή και ελευθερίας της έκφρασης είναι διαφορετική για τα  δημόσια πρόσωπα και τους ιδιώτες ιδιώτης (β) κανόνες διαφάνειας που υποχρεώνουν τον Πρωθυπουργό να δηλώσει κάθε δώρο ή παροχή που λαμβάνει πάνω από ένα ποσό. Το κρίσιμο εδώ δεν είναι αν έπρεπε ή όχι να πάρει ένα ῾δὠρο᾽, ή αν υπάρχει όχι κάποιο αντάλλαγμα, αλλά το γεγονός ότι δεν δηλώθηκε.

ΡΑΤΣΙΣΤΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ

Μέσα σε μια εβδομάδα είδαμε έναν σελέμπριτυ γιατρό (και πολιτικό πρόσωπο) να εκφέρει (και να μερεμετίζει) την άποψη ότι οι γυναίκες μιας συγκεκριμένη φυλής έχουν εκ γενετής το χαρακτηριστικό της υποταγής και της υπηρεσίας.

Ο Πρωθυπουργός δήλωσε για έναν υποψήφιο ευρωβουλευτή ΑΜΕΑ που κάνει προεκλογική περιοδεία, όπως και πολλοί άλλοι υποψήφιοι, ότι «τον περιφέρουν σαν γλάστρα». Αν έλεγε ότι «περιφέρεται σαν γλάστρα» θα ήταν προσβλητικό, αλλά στα όρια του προσβλητικού έντονου πολιτικού διαλόγου. Τον περιφέρουν; Η λέξη δίνει μια ερμηνεία στην εικόνα του ανθρώπου σε αναπηρικό καροτσάκι, μια ερμηνεία  ρατσιστική που κολλάει στο μυαλό και το μολύνει. Ένας πολιτικός σε αναπηρικό αμαξίδιο σε προεκλογική καμπάνια, ή ένας επιστήμονας σε αμαξίδιο σε σειρά διαλέξεων πάνε, δεν τους πάει κανείς.

Οι λέξεις έχουν βάρος, αφήνουν το αποτύπωμά τους και μένουν. Στην επιλογή μεταξύ ελευθερίας του λόγου και ισότητας κάποιες κοινωνίες επιλέγουν την πρώτη, πιστεύοντας ότι ο κακός λόγος, ο ρατσιστικός λόγος θα βρει απάντηση και θα νικηθεί. Άλλες κοινωνίες (στις οποίες θεωρητικά ανήκει η δική μας) επιλέγουν τον περιορισμό του λόγου ώστε να προστατευθεί ο διάλογος από τη μόλυνση τέτοιων απόψεων.

Αλκμήνη Φωτιάδου
Συνταγματολόγος, Διδάκτωρ Νομικής Σχολής, Δικηγόρος

Share on facebook
Share on twitter
Share on email
Share on print
Share on facebook
Share on twitter
Share on email
Share on print

Σου άρεσε το άρθρο, αλλά σου δημιούργησε νέες απορίες;

Έχεις και άλλα ερωτήματα που σε απασχολούν σε σχέση με το Σύνταγμα, τους Θεσμούς, τα δικαιώματα και τη λειτουργία της Δημοκρατίας;

Σχετικά Άρθρα

Η ελευθερία κίνησης, η διασπορά του Κορωνοϊού και το Σύνταγμα

Δεν μπορεί να θεωρηθεί αντίθετη στην αρχή της αναλογικότητας η επιβολή των απαγορεύσεων και περιορισμών της ελευθερίας κίνησης, με την ΠΝΠ, για ένα σχετικά περιορισμένο χρονικό διάστημα. Υπό τις συνθήκες διαπιστωμένης γεωμετρικής αύξησης των κρουσμάτων και θανάτων εξ αιτίας της επιδημίας του κορωνοϊού, η διασπορά του απειλεί άμεσα και σοβαρά την υγεία του πληθυσμού, όχι ως αφηρημένο αγαθό, αλλά ως κατάσταση καθενός ατομικά, από την οποία εξαρτάται η πραγματική δυνατότητα άσκησης των θεμελιωδών δικαιωμάτων.

Περισσότερα

Ποια είναι η έννοια του όρου «αυταρχικός συνταγματισμός» και ποια η (ενδεχομένως ποιοτική) διαφορά της από τον (άνευ επιθετικού προσδιορισμού) συνταγματισμό;

Ο Αποστόλης Βλαχογιάννης απαντά σε ερώτημα πολίτη για τη διαφορά του όρου “αυταρχικός συνταγματισμός” με την έννοια του συνταγματισμού.

Περισσότερα

Δικαίωμα αναφοράς προς τις αρχές / Δεκάλεπτα Μαθήματα για το Σύνταγμα και την ΕΣΔΑ (47ο video-podcast)

Στο 47ο Βίντεο-Μάθημα της ειδικής εκπαιδευτικής ενότητας Δεκάλεπτα Μαθήματα για το Σύνταγμα και την ΕΣΔΑ, η Παρασκευή Μουζουράκη αναλύει το άρθρο 10 του Συντάγματος, το οποίο ορίζει το δικαίωμα του αναφέρεσθαι στις αρχές, αλλά και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από αυτό.

Περισσότερα

Θέλεις να μαθαίνεις

πρώτος τα νέα μας;

Αν σε ενδιαφέρει να ενημερώνεσαι άμεσα για τις νέες δημοσιεύσεις και τις δράσεις του Syntagma Watch, τότε εγγράψου στο newsletter μας!

Αυτός ο ιστότοπος για τη διευκόλυνση της λειτουργίας του και προκειμένου να σας παρέχει μια προσωποποιημένη εμπειρία χρησιμοποιεί cookies. Για να ενημερωθείτε για τη χρήση των cookies και τις σχετικές ρυθμίσεις μπορείτε να επιλέξετε εδώ

JOIN THE CLUB!

It’s easy: all we need is your email & your eternal love. But we’ll settle for your email.

Subscribe

* indicates required
Email Format

Please select all the ways you would like to hear from Syntagma Watch:

You can unsubscribe at any time by clicking the link in the footer of our emails. For information about our privacy practices, please visit our website.

We use Mailchimp as our marketing platform. By clicking below to subscribe, you acknowledge that your information will be transferred to Mailchimp for processing. Learn more about Mailchimp's privacy practices here.