Τα Συνταγματικά ζητήματα της εβδομάδας 6-12 Μαΐου 2019

Συνταγματικού ενδιαφέροντος είναι τα θέματα που η προσέγγισή τους προϋποθέτει την αναφορά σε συνταγματικούς κανόνες ή έννοιες παρότι δεν αποτελούν αποκλειστικά συνταγματικά ζητήματα και συχνά έχουν πτυχές πολιτικές, κοινωνιολογικές ή και lifestyle. Θέτουν όμως συνταγματικά ερωτήματα.

Πόσα θέματα συνταγματικού ενδιαφέροντος προκύπτουν μέσα σε λίγες ημέρες; Ένα γρήγορο ξεφύλλισμα των εφημερίδων για τους παραδοσιακότερους ή ένα σύντομο ψάξιμο στο διαδίκτυο δίνει μια εικόνα. Συνταγματικού ενδιαφέροντος είναι τα θέματα που η προσέγγισή τους προϋποθέτει την αναφορά σε συνταγματικούς κανόνες ή έννοιες παρότι δεν αποτελούν αποκλειστικά συνταγματικά ζητήματα και συχνά έχουν πτυχές πολιτικές, κοινωνιολογικές ή και lifestyle. Θέτουν όμως συνταγματικά ερωτήματα.

Την εβδομάδα που μας πέρασε τέθηκαν τα εξής συνταγματικά ερωτήματα:

ΔΥΣΠΙΣΤΙΑ ΚΑΙ ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗ

Η πρόταση δυσπιστίας κατά υπουργού μπορεί να τραπεί σε πρόταση ψήφου εμπιστοσύνης; Μπορεί το δεύτερο να υποκαταστήσει το πρώτο; Για να απαντηθεί πρέπει κανείς να εντοπίσει αν υπηρετούν τον ίδιο σκοπό, τις ομοιότητες και τις διαφορές στη διαδικασίας τους.

ΚΟΤΕΡΟ

Ο Πρωθυπουργός έχει την ίδια σφαίρα ιδιωτικής ζωής με τους άλλους; Μπορεί να δεχθεί δώρα όπως οι άλλοι; Με άλλα λόγια, μπορεί κάποιος να με φωτογραφίσει στις διακοπές μου και αν μου παραχωρήσει το σκάφος της μια φίλη μου υποχρεούμαι να το δηλώσω κάπου; Ισχύουν οι ίδιοι κανόνες για εμένα και τον πρωθυπουργό; Spoilers: (α) H έκβαση της στάθμισης ανάμεσα στην προστασία της ιδιωτικής ιδιωτική ζωή και ελευθερίας της έκφρασης είναι διαφορετική για τα  δημόσια πρόσωπα και τους ιδιώτες ιδιώτης (β) κανόνες διαφάνειας που υποχρεώνουν τον Πρωθυπουργό να δηλώσει κάθε δώρο ή παροχή που λαμβάνει πάνω από ένα ποσό. Το κρίσιμο εδώ δεν είναι αν έπρεπε ή όχι να πάρει ένα ῾δὠρο᾽, ή αν υπάρχει όχι κάποιο αντάλλαγμα, αλλά το γεγονός ότι δεν δηλώθηκε.

ΡΑΤΣΙΣΤΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ

Μέσα σε μια εβδομάδα είδαμε έναν σελέμπριτυ γιατρό (και πολιτικό πρόσωπο) να εκφέρει (και να μερεμετίζει) την άποψη ότι οι γυναίκες μιας συγκεκριμένη φυλής έχουν εκ γενετής το χαρακτηριστικό της υποταγής και της υπηρεσίας.

Ο Πρωθυπουργός δήλωσε για έναν υποψήφιο ευρωβουλευτή ΑΜΕΑ που κάνει προεκλογική περιοδεία, όπως και πολλοί άλλοι υποψήφιοι, ότι «τον περιφέρουν σαν γλάστρα». Αν έλεγε ότι «περιφέρεται σαν γλάστρα» θα ήταν προσβλητικό, αλλά στα όρια του προσβλητικού έντονου πολιτικού διαλόγου. Τον περιφέρουν; Η λέξη δίνει μια ερμηνεία στην εικόνα του ανθρώπου σε αναπηρικό καροτσάκι, μια ερμηνεία  ρατσιστική που κολλάει στο μυαλό και το μολύνει. Ένας πολιτικός σε αναπηρικό αμαξίδιο σε προεκλογική καμπάνια, ή ένας επιστήμονας σε αμαξίδιο σε σειρά διαλέξεων πάνε, δεν τους πάει κανείς.

Οι λέξεις έχουν βάρος, αφήνουν το αποτύπωμά τους και μένουν. Στην επιλογή μεταξύ ελευθερίας του λόγου και ισότητας κάποιες κοινωνίες επιλέγουν την πρώτη, πιστεύοντας ότι ο κακός λόγος, ο ρατσιστικός λόγος θα βρει απάντηση και θα νικηθεί. Άλλες κοινωνίες (στις οποίες θεωρητικά ανήκει η δική μας) επιλέγουν τον περιορισμό του λόγου ώστε να προστατευθεί ο διάλογος από τη μόλυνση τέτοιων απόψεων.

Αλκμήνη Φωτιάδου
Συνταγματολόγος, Διδάκτωρ Νομικής Σχολής, Δικηγόρος

Share on facebook
Share on twitter
Share on email
Share on print
Share on facebook
Share on twitter
Share on email
Share on print

Σου άρεσε το άρθρο, αλλά σου δημιούργησε νέες απορίες;

Έχεις και άλλα ερωτήματα που σε απασχολούν σε σχέση με το Σύνταγμα, τους Θεσμούς, τα δικαιώματα και τη λειτουργία της Δημοκρατίας;

Σχετικά Άρθρα

Όψεις της αρχής της αμεροληψίας στη σύγχρονη πολιτική πραγματικότητα

Η τρέχουσα πολιτική πραγματικότητα έφερε στο προσκήνιο διάφορες όψεις της αρχής της αμεροληψίας που συνδέονται με το ζήτημα της υποκρισίας και του κυνισμού στην πολιτική. Αν θέλουμε να ασκήσουμε την εξουσία με αμερόληπτο τρόπο, αυτό συνεπάγεται ορισμένες δεσμεύσεις και περιορισμούς. Μπορεί να ανταποκριθούμε σε αυτό το βάρος, παρότι πολιτικά, κομματικά, δεν συμφέρει. Είναι όμως δύσκολο να έχουμε και τα δύο: το ηθικό πολιτικό επιχείρημα ότι είμαστε αμερόληπτοι και το επιθυμητό αποτέλεσμα να κάνουμε αυτό που μας συμφέρει πολιτικά και προτιμούμε κομματικά.

Περισσότερα

Η κρίση της Επιτροπής Αναστολών του ΣτΕ περί αιτήσεων αναστολής ιατρικού, νοσηλευτικού και λοιπού προσωπικού των δομών υγείας κατά της υποχρεώσεως εμβολιασμού

Η Φερενίκη Παναγοπούλου – Κουτνατζή εξετάζει το συνταγματικό έρεισμα των πρόσφατων αποφάσεων του ΣτΕ, με τις οποίες απορρίφθηκαν αιτήσεις αναστολής ιατρικού, νοσηλευτικού και λοιπού προσωπικού των δομών υγείας κατά της υποχρέωσης εμβολιασμού.

Περισσότερα

Η αντισυνταγματικότητα των περιορισμών στην άσκηση του εκλογικού δικαιώματος των αποδήμων στον τόπο κατοικίας τους στο εξωτερικό

Με αφορμή την κοινοβουλευτική συζήτηση, ο Χαράλαμπος Τσιλιώτης επιχειρηματολογεί υπέρ της άρσης των περιορισμών στην άσκηση του εκλογικού δικαιώματος των αποδήμων.

Περισσότερα

Θέλεις να μαθαίνεις

πρώτος τα νέα μας;

Αν σε ενδιαφέρει να ενημερώνεσαι άμεσα για τις νέες δημοσιεύσεις και τις δράσεις του Syntagma Watch, τότε εγγράψου στο newsletter μας!

Αυτός ο ιστότοπος για τη διευκόλυνση της λειτουργίας του και προκειμένου να σας παρέχει μια προσωποποιημένη εμπειρία χρησιμοποιεί cookies. Για να ενημερωθείτε για τη χρήση των cookies και τις σχετικές ρυθμίσεις μπορείτε να επιλέξετε εδώ

JOIN THE CLUB!

It’s easy: all we need is your email & your eternal love. But we’ll settle for your email.

Subscribe

* indicates required
Email Format

Please select all the ways you would like to hear from Syntagma Watch:

You can unsubscribe at any time by clicking the link in the footer of our emails. For information about our privacy practices, please visit our website.

We use Mailchimp as our marketing platform. By clicking below to subscribe, you acknowledge that your information will be transferred to Mailchimp for processing. Learn more about Mailchimp's privacy practices here.