Αφιέρωμα// Αναθεώρηση Συντάγματος// Η αναθεωρητική διαδικασία και ο κανονισμός της Βουλής από το 1975 και μετά: Εξειδίκευση της αναθεωρητικής διαδικασίας

Για πρώτη φορά μετά το 1975 στον Κανονισμό της Βουλής προβλέπονται συγκεκριμένες διατάξεις που εξειδικεύουν την αναθεωρητική διαδικασία: συγκρότηση ειδικής κοινοβουλευτικής επιτροπής για κάθε μία από τις δύο φάσεις της αναθεώρησης του Συντάγματος, υποβολή γραπτών προτάσεων στη Βουλή, προσδιορισμός αναθεωρητέων διατάξεων και κατάρτιση αιτιολογικής έκθεσης, διεξαγωγή δύο ονομαστικών ψηφοφοριών.

Για πρώτη φορά από το 1975 και μετά, ο Κανονισμός της Βουλής (ΚτΒ) περιέλαβε συγκεκριμένες διατάξεις, που εξειδικεύουν την αναθεωρητική διαδικασία, δεδομένου ότι κανένα προγενέστερο Σύνταγμα δεν παρείχε σχετική εξουσιοδότηση.

Ειδική Κοινοβουλευτική Επιτροπή

Αρχικά, στον ΚτΒ του 1975 (άρθρο 90), προβλέφθηκε η συγκρότηση ειδικής κοινοβουλευτικής επιτροπής (σύμφωνα με τους κανόνες λειτουργίας των κοινοβουλευτικών επιτροπών) για κάθε μία από τις δύο φάσεις της αναθεώρησης του Συντάγματος, αποτελούμενη από 30 μέλη. Την προθεσμία παράδοσης του πορίσματος αυτών των επιτροπών καθόριζε η Βουλή με απόφασή της, ενώ η όλη συζήτηση στην Ολομέλεια προβλεπόταν να διεξάγεται με όμοια διαδικασία, όπως εκείνης των νομοσχεδίων, αλλά με τις πλειοψηφίες που ορίζονταν στο Σύνταγμα.

Ο ΚτΒ του 1987 (άρθρο 119), πέραν αυτών των προβλέψεων, έγινε ακόμη πιο λεπτομερής ως προς την ακολουθητέα κοινοβουλευτική διαδικασία. Έτσι, επιπλέον προβλέπεται ότι οι προτάσεις για την αναθεώρηση του Συντάγματος θα πρέπει να υποβάλλονται γραπτώς στη Βουλή, να προσδιορίζουν τις αναθεωρητέες διατάξεις και να συνοδεύονται από αιτιολογική έκθεση.

Σημειώνεται ότι ο αριθμός των μελών της Επιτροπής Αναθεώρησης του Συντάγματος καθορίζεται πλέον σύμφωνα με τα ισχύοντα για τις διαρκείς επιτροπές, δηλαδή μπορεί να είναι από το 1/8 (38) έως το 1/6 (50) του όλου αριθμού των βουλευτών.

Οι δύο ονομαστικές ψηφοφορίες

Ο ΚτΒ επαναλαμβάνει τα όσα προβλέπονται στο Σύνταγμα περί διεξαγωγής δύο ονομαστικών ψηφοφοριών κατά την πρώτη φάση της αναθεωρητικής διαδικασίας, με χρονική απόσταση ενός μηνός, διευκρινίζοντας ότι η δεύτερη ψηφoφoρία αφoρά μόνο στις διατάξεις, πoυ εγκρίθηκαν κατά την πρώτη ψηφoφoρία (είτε με 151 είτε με 180 τουλάχιστον ψήφους).

Η ψηφοφορία γίνεται με ένα ψηφοδέλτιο στο οποίο αναγράφεται χωριστά κάθε αναθεωρητέα διάταξη. Aν τελεσφορήσει αυτή η πρώτη φάση, στην επόμενη Βουλή συγκροτείται, κατά την έναρξη της πρώτης συνόδου Eπιτρoπή Aναθεώρησης τoυ Συντάγματoς για την επεξεργασία τoυ περιεχoμένoυ των αναθεωρητέων διατάξεων. Σε αυτό το στάδιο διεξάγεται μία και μόνη oνoμαστική ψηφoφoρία, σύμφωνα με τα όσα προβλέπονται και για τη διεξαγωγή της ψηφοφορίας στην προηγούμενη Βουλή.

Βαρβάρα Δ. Γεωργοπούλου
Δρ. Κοινοβουλευτικού Δικαίου και Πολιτικών Επιστημών

Share on facebook
Share on twitter
Share on email
Share on print
Share on facebook
Share on twitter
Share on email
Share on print

Σου άρεσε το άρθρο, αλλά σου δημιούργησε νέες απορίες;

Έχεις και άλλα ερωτήματα που σε απασχολούν σε σχέση με το Σύνταγμα, τους Θεσμούς, τα δικαιώματα και τη λειτουργία της Δημοκρατίας;

Σχετικά Άρθρα

Οι πλειοψηφίες για την εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας

Οι υποστηρικτές της υπεραυξημένης ή αυξημένης πλειοψηφίας για την εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας στην Ελλάδα προκειμένου να διασφαλιστεί ο υπερκομματικός ρόλος του φαίνεται να μη λαμβάνουν υπόψη ότι το βασικό στοιχείο σύνδεσης του Προέδρου της Δημοκρατίας με μια μονοκομματική ή παραταξιακή πλειοψηφία είναι η φανερή (ονομαστική) ψηφοφορία για την εκλογή του (άρθρο 32 παρ. 1 Συντ.), που αποτελεί μια διεθνή πρωτοτυπία του Ελληνικού Συντάγματος.

Περισσότερα

Δεκάλεπτα Μαθήματα για το Σύνταγμα / 2o Βίντεο-Μάθημα: Ο ρόλος και οι αρμοδιότητες του Προέδρου της Δημοκρατίας

Στο 2ο Βίντεο-Μάθημα της νέας ενότητας του Παρατηρητηρίου με τίτλο «Δεκάλεπτα Μαθήματα για το Σύνταγμα» ο Σπύρος Βλαχόπουλος (Καθηγητής Νομικής Σχολής ΕΚΠΑ) εξηγεί τις αρμοδιότητες του Προέδρου της Δημοκρατίας καθώς και τις αλλαγές που επέφερε η Συνταγματική Αναθεώρηση του 2019 ως προς τη διαδικασία εκλογής του.

Περισσότερα

Συνέχιση των εργασιών της Επιτροπής Αναθεώρησης του Συντάγματος

Από το τελευταίο διήμερο (16ης και 17ης Οκτωβρίου 2019) συνεδριάσεων της Επιτροπής Αναθεώρησης του Συντάγματος, είναι βέβαιο ότι θα αναθεωρηθούν τελικά τα άρθρα 62 (ακαταδίωκτο των βουλευτών) και 86 παρ. 3 (αποσβεστική προθεσμία για την ποινική δίωξη υπουργών), ενώ δεν μπορεί να αποκλεισθεί το ενδεχόμενο αναθεώρησης του άρθρου 73 ως προς την καθιέρωση της δυνατότητας νομοθετικής πρωτοβουλίας των πολιτών.

Περισσότερα