Αμερικανικές εκλογές 2020: Κανένα σύστημα δεν διασφαλίζει από μόνο του ισορροπίες και ομαλότητα

Σήμερα η αμερικανική κοινωνία είναι πολύ πιο πολωμένη και ο Τραμπ δεν έχει καμία σχέση με τον Μπους ως προς το πολιτικό του ύφος και ήθος. Τα πράγματα θα κυλήσουν ομαλά μόνο εάν νικήσει ο Τραμπ ή εάν νικήσει με μεγάλη διαφορά ο Μπάιντεν. Σε περίπτωση που ο δημοκρατικός υποψήφιος νικήσει με οριακή διαφορά, ο Τραμπ δεν θα παραδώσει εύκολα τα όπλα.

Οι προεδρικές εκλογές στις ΗΠΑ έχουν μία μακρά και έντονη προεκλογική περίοδο, τόσο κατά το στάδιο των προκριματικών εκλογών μέχρι τα εκλογικά συνέδρια όσο και μετά από αυτά μέχρι την ημέρα των εκλογών.

Αντίθετα, η ημέρα των εκλογών χαρακτηρίζεται από ήπιο πολιτικό κλίμα και αργά τη νύχτα ανακοινώνεται ο νικητής των εκλογών. Ακόμη και όταν η διαφορά στις ψήφους μεταξύ των δύο υποψηφίων είναι πολύ μικρή (εκλογή Κέννεντυ το 1960, Νίξον το 1968), τα όποια ζητήματα επιλύονται άμεσα και ο ηττημένος υποψήφιος παραδέχεται την ήττα του και συγχαίρει τον νικητή. Είναι χαρακτηριστικό ότι πολλοί θεώρησαν το 1960 ότι ο δήμαρχος του Σικάγο είχε κάνει λαθροχειρίες υπέρ του Κέννεντυ και έτσι κερδήθηκε η πιο κρίσιμη πολιτεία από τους δημοκρατικούς. Ο Νίξον δεν θέλησε να αμφισβητήσει το αποτέλεσμα ζητώντας ανακαταμέτρηση και συνχάρη τον Κέννεντυ.

Οι εκλογές του 2000 ήταν μια ιδιαίτερη περίπτωση αφού η εκκρεμότητα με την καταμέτρηση των ψήφων στη Φλόριντα (πολιτεία που και σήμερα είναι διχασμένη πολιτικά) συνεχίσθηκε με ανακαταμετρήσεις ψήφων έως τον Δεκέμβριο. Το γεγονός ότι τότε κυβερνήτης της πολιτείας ήταν ο Ρεπουμπλικανός και αδελφός του υποψήφιου Μπους συνέβαλε στο να έρθουν μπροστά για μερικές εκατοντάδες ψήφους οι Ρεπουμπλικανοί και έτσι αυτοί που επέμεναν για ανακαταμέτρηση ήταν οι Δημοκρατικοί. Το Ανώτατο Δικαστήριο της Φλόριντα δικαίωσε τους Δημοκρατικούς επιτρέποντας να ανακαταμετρηθούν οι ψήφοι αλλά τελικά το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ δικαίωσε τον Μπους και σταμάτησε τη διαδικασία αυτή. Πρέπει πάντως να σημειωθεί ότι ακόμη και τότε δεν είχαν υπάρξει σοβαρά επεισόδια. Οι δύο υποψήφιοι συγκράτησαν τους οπαδούς τους και όλος ο αγώνας μεταφέρθηκε στα δικαστήρια όπου ενεπλάκησαν πολυμελείς και ακριβοπληρωμένες ομάδες νομικών.

Σήμερα, η κοινωνία είναι πολύ πιο πολωμένη και ο Τραμπ δεν έχει καμία σχέση με τον Μπους ως προς το πολιτικό του ύφος και ήθος. Εκτίμησή μου είναι ότι τα πράγματα θα κυλήσουν ομαλά μόνο εάν νικήσει ο Τραμπ ή εάν νικήσει με μεγάλη διαφορά ο Μπάιντεν. Σε περίπτωση που ο δημοκρατικός υποψήφιος νικήσει με οριακή διαφορά, ο Τραμπ δεν θα παραδώσει εύκολα τα όπλα.

Αυτή τη φορά, οι μέθοδοι δεν θα είναι μόνο νομικές. Πέραν των αιτήσεων που θα υποβληθούν στα δικαστήρια για ακύρωση ψήφων, αναστολή καταμέτρησης λόγω κακής σύνθεσης των εφορευτικών επιτροπών και αμφισβήτησης του κύρους ψήφων που έχουν ταχυδρομηθεί θα υπάρξουν και δυναμικές παρεμβάσεις. Ο Τραμπ έχει καλέσει τους οπαδούς του να παρακολουθούν την ψηφοφορία και την καταμέτρηση των ψήφων. Και εάν ακόμη η ψηφοφορία λήξει ομαλά, η καταμέτρηση μπορεί να μεταβληθεί σε πεδίο μάχης ιδιαίτερα στις κομητείες εκείνες που η διαφορά θα είναι ψήφο με ψήφο.

Για να έχει κανείς υπ’ όψιν του το μέγεθος της επίδρασης που έχει ο Τραμπ στους οπαδούς του, θυμίζω το εξής: όταν στο πρώτο κύμα της πανδημίας, τους είχε καλέσει να «ανοίξουν» τις πολιτείες τους (δηλαδή να παραβιάσουν τα μέτρα αποφυγής του συγχρωτισμού) και είχε καταφερθεί προσωπικά κατά της κυβέρνησης του του Μίσιγκαν, την άλλη μέρα οι οπαδοί κατέλαβαν τη Βουλή της πολιτείας αυτής ενώ, όπως αποκαλύφθηκε μήνες αργότερα, κάποιοι σχεδίασαν την απαγωγή της κυβέρνησης αυτής.

Όλα αυτά μοιάζουν και είναι εφιαλτικά και ας ελπίσουμε ότι δεν θα συμβούν τη βραδιά των εκλογών και τις επόμενες ημέρες. Το γεγονός όμως και μόνο ότι μπορεί να συμβούν δείχνει πολλά για το πόσο κινδυνεύει με κατάρρευση ένα από τα πιο καλά οργανωμένα συστήματα ελέγχων και ισορροπιών στον κόσμο (εάν όχι το καλύτερα οργανωμένο).

Το συμπέρασμα είναι ένα: κανένα σύστημα δεν διασφαλίζει από μόνο του ισορροπίες και ομαλότητα. Οι επιλογές των εκλογέων είναι που τελικά μπορεί να τραυματίσουν  τη δημοκρατία οδηγώντας την σε ένα τούνελ αυταρχισμού, διχασμού και σταδιακού περιορισμού των ελευθεριών.

Θάνος Παπαϊωάννου
Αντιπρόεδρος ΑΣΕΠ & Πρώην Γενικός Γραμματέας Βουλής

Share on facebook
Share on twitter
Share on email
Share on print
Share on facebook
Share on twitter
Share on email
Share on print

Σου άρεσε το άρθρο, αλλά σου δημιούργησε νέες απορίες;

Έχεις και άλλα ερωτήματα που σε απασχολούν σε σχέση με το Σύνταγμα, τους Θεσμούς, τα δικαιώματα και τη λειτουργία της Δημοκρατίας;

Σχετικά Άρθρα

Η δικαστική αμφισβήτηση των προεδρικών εκλογών στις ΗΠΑ

Η προσπάθεια του Προέδρου Trump να διακρίνει μεταξύ «νόμιμων» και «μη νόμιμων» ψήφων, συγκαταλέγοντας στις τελευταίες και την επιστολική ψήφο που ταχυδρομήθηκε πριν από τις εκλογές αλλά παρελήφθη στα εκλογικά κέντρα λίγες μέρες μετά από αυτές, προβάλλει στις συνθήκες της πανδημίας του κορωνοϊού τελείως προσχηματική και αντίθετη στις αρχές της Αμερικανικής Δημοκρατίας.

Περισσότερα

Συνταγματικά ζητήματα σχετικά με τις εκλογές στις ΗΠΑ

Στις εκλογές για την ανάδειξη του νέου Προέδρου των ΗΠΑ, που διεξήχθησαν υπό συνθήκες πανδημίας, μόλις το 1/3 ψήφισε σε εκλογικό τμήμα την ημέρα των εκλογών. Η οργάνωση της διαδικασίας ανέδειξε επιμέρους συνταγματικά ζητήματα. Η έως σήμερα αντιμετώπισή τους από τα δικαστήρια έχει διαφυλάξει την ακεραιότητα της διαδικασίας, καθιστώντας αδιέξοδες ορισμένες κραυγές αυταρχισμού.

Περισσότερα

Τα θεσμικά παθήματα και το πολιτικό μάθημα από τις εκλογές στις ΗΠΑ

Ο Τραμπ βασίσθηκε στην πόλωση, κατάφερε να αναδειχθεί υπέρμαχος της εργατικής τάξης των λευκών και αργότερα και ενός σημαντικού μέρους των ισπανόφωνων που σταδιακά παύουν να νιώθουν μετανάστες, έδειξε πλήρη περιφρόνηση προς τους θεσμούς και έκανε αυτή την αυταρχική περιφρόνηση να δείχνει αντισυστημικότητα σε μια κοινή γνώμη που έχει απογοητευθεί από το πολιτικό σύστημα. Και έτσι, ήρθε φυσιολογικά η συμπεριφορά του μετά τις εκλογές με την οποία πείθει μεγάλο ποσοστό πολιτών ότι έγινε νοθεία σε βάρος του υπονομεύοντας την πίστη τους στο δημοκρατικό πολίτευμα.

Περισσότερα

Θέλεις να μαθαίνεις

πρώτος τα νέα μας;

Αν σε ενδιαφέρει να ενημερώνεσαι άμεσα για τις νέες δημοσιεύσεις και τις δράσεις του Syntagma Watch, τότε εγγράψου στο newsletter μας!

Αυτός ο ιστότοπος για τη διευκόλυνση της λειτουργίας του και προκειμένου να σας παρέχει μια προσωποποιημένη εμπειρία χρησιμοποιεί cookies. Για να ενημερωθείτε για τη χρήση των cookies και τις σχετικές ρυθμίσεις μπορείτε να επιλέξετε εδώ

JOIN THE CLUB!

It’s easy: all we need is your email & your eternal love. But we’ll settle for your email.

Subscribe

* indicates required
Email Format

Please select all the ways you would like to hear from Syntagma Watch:

You can unsubscribe at any time by clicking the link in the footer of our emails. For information about our privacy practices, please visit our website.

We use Mailchimp as our marketing platform. By clicking below to subscribe, you acknowledge that your information will be transferred to Mailchimp for processing. Learn more about Mailchimp's privacy practices here.