Συμπληρώθηκαν επτά χρόνια από τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα και πεντέμισι από την έναρξη μιας από τις σημαντικότερες δίκες της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας. Την ερχόμενη Τετάρτη αναμένεται η απόφαση του δικαστηρίου. Το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι αν θα καταδικαστεί ο φυσικός αυτουργός, για τον οποίο τα στοιχεία είναι αδιάσειστα, αλλά αν το δικαστήριο θα κρίνει ότι στοιχειοθετείται η κατηγορία της ένταξης σε εγκληματική οργάνωση για κάποια από τα 69 πρόσωπα που παραπέμφθηκαν με το βούλευμα του Συμβουλίου Εφετών, μεταξύ των οποίων όλα τα μέλη της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Χρυσής Αυγής που αναδείχθηκε το 2012.
Ο Παύλος Φύσσας δεν ήταν το πρώτο θύμα δολοφονικής επίθεσης από χρησαυγίτη. Τον Ιανουάριο του 2013 δολοφονείται με μαχαίρι ο Πακιστανός εργάτης Σ. Λουκμάν. Δέκα μέρες αργότερα 16χρονος μαθητής δέχεται επίθεση με σπασμένο μπουκάλι, που παρ’ ολίγο να αποβεί μοιραία, με έναν από τους δράστες να είναι μέλος της Νεολαίας της Χρυσής Αυγής. Αν μη τι άλλο, μέσα στις 1.109 σελίδες του παραπεμπτικού βουλεύματος και, ιδίως, τις 455 ημέρες της ακροαματικής διαδικασίας συγκεντρώνονται και παρουσιάζονται αναλυτικά όλα τα αδικήματα για τα οποία κατηγορούνται μέλη της Χρυσής Αυγής μετά το 2008. Το υλικό αυτό αποτυπώθηκε από το Παρατηρητήριο της δίκης goldendawnwatch.org.
Είναι προφανές ότι αυτές οι δολοφονίες και οι λοιπές εγκληματικές ενέργειες δεν πραγματοποιήθηκαν μετά από προσωπικές διαφορές, αλλά είχαν πολιτικά κίνητρα. Πίσω από αυτές βρίσκεται μια εγκληματική οργάνωση με εθνικοσοσιαλιστική ιδεολογία και εκπαιδευμένα «τάγματα εφόδου», που δρούσαν βάσει κεντρικού σχεδίου. Η Χρυσή Αυγή έχει χαρακτηριστεί ως μια από τις πιο βίαιες και σκοτεινές μορφές οργάνωσης της Ακροδεξιάς στην Ευρώπη, με ιδεολογικές αναφορές και πρακτικές που ελάχιστα συγκάλυπταν το ναζιστικό της πρότυπο. Η ωμή βία κατά μεταναστών, αριστερών, φιλελεύθερων και γενικώς επικριτών της οργάνωσης και της ιδεολογίας της, ακολουθώντας συγκεκριμένα επιχειρησιακά σχέδια, αποτελεί δομικό στοιχείο της συγκρότησής της.
Σύμφωνα με το βούλευμα του Συμβουλίου Εφετών, η Χρυσή Αυγή είναι μια εγκληματική οργάνωση που περιενδύθηκε τον μανδύα του πολιτικού κόμματος. Στα ίδια συμπεράσματα οδηγήθηκαν μελέτες πολιτικών επιστημόνων, ιστορικών και δημοσιογράφων. Σύμφωνα με μια εκτενώς τεκμηριωμένη άποψη, η μακροβιότητα και η αντοχή της Χρυσής Αυγής οφείλεται στη λειτουργία ενός κεντρικού ηγετικού πυρήνα, με προσωποπαγές σχήμα (Δ. Ψαρράς, Η Χρυσή Αυγή μπροστά στη δικαιοσύνη, 2014). Η δολοφονία του Παύλου Φύσσα και η αυθόρμητη αντιφασιστική διαμαρτυρία που προκάλεσε το 2013, υπήρξε ο καταλύτης για την κινητοποίηση της ελληνικής πολιτείας απέναντι στην οργανωμένη, κλιμακούμενη, βίαιη δράση της Χρυσής Αυγής.
Κανείς δεν μπορεί να προβλέψει με βεβαιότητα ποια θα είναι η ετυμηγορία του δικαστηρίου στις 7 Οκτωβρίου. Η δημοκρατία είναι ένα πολίτευμα ανεκτικό απέναντι στους εχθρούς του, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι στερείται τη δυνατότητα και την υποχρέωση να προστατεύεται απέναντί τους. Παρότι στο Σύνταγμά μας δεν προβλέπεται η απαγόρευση πολιτικών κομμάτων, στον Ποινικό Κώδικα περιλαμβάνεται το νομικό οπλοστάσιο για την εξάρθρωση της εγκληματικής οργάνωσης που υποκρύπτεται και προϋπάρχει του πολιτικού κόμματος. Η καταδίκη της Χρυσής Αυγής θα έχει τεράστια νομική και συμβολική σημασία για το δημοκρατικό κράτος δικαίου στη χώρα μας.
Ξενοφών Κοντιάδης
Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου, Πρόεδρος του Ιδρύματος Θεμιστοκλή και Δημήτρη Τσάτσου
*Το κείμενο δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στο ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ στις 4.10.2020
