Βιβλιοπαρουσίαση: Πανεπιστημιακές παραδόσεις για την Αντιπροσωπευτική Δημοκρατία, την Ελευθερία και τα Θεμελιώδη Δικαιώματα του Ανθρώπου

Μόλις κυκλοφόρησε, από τις εκδόσεις Gutenberg, το νέο βιβλίο του τέως Προέδρου της Δημοκρατίας και Επίτιμου Καθηγητή της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ, Προκοπίου Παυλοπούλου, με τίτλο "Το μετέωρο βήμα της Αντιπροσωπευτικής Δημοκρατίας" (σελ. 270).

Πρόκειται για σύγγραμμα, το οποίο, τουλάχιστον κατά το μεγαλύτερο μέρος του, στηρίζεται στις παραδόσεις του συγγραφέα προς τους σπουδαστές του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών του Τομέα Δημόσιου Δικαίου της Νομικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, κατά το ακαδημαϊκό έτος 2020-2021 και διαιρείται σε δύο μέρη.

Το πρώτο μέρος είναι αφιερωμένο στην πορεία «γέννησης» της Αντιπροσωπευτικής Δημοκρατίας, ως συστήματος πολιτειακής οργάνωσης που εγγυάται την Ελευθερία εν γένει και, μέσω αυτής, την άσκηση των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.  Κατά την ιστορική αυτή αναδρομή ερευνάται η εξέλιξη της έννοιας της Ελευθερίας, από την Ελληνική Αρχαιότητα ως τις μεγάλες αλλαγές που επέφεραν για την εδραίωση της Αντιπροσωπευτικής Δημοκρατίας, κατά τον 18ο και 19ο αιώνα, κατ’ εξοχήν η Αμερικανική και η Γαλλική Επανάσταση.  Στο πλαίσιο αυτό αναδεικνύεται αφενός η σημασία των «θεσμικών αντιβάρων» της Αντιπροσωπευτικής Δημοκρατίας – κυρίως δε της Διάκρισης των Εξουσιών και του Κράτους Δικαίου – για τη θωράκιση της Ελευθερίας και των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, έναντι των αυθαιρεσιών της κρατικής εξουσίας. Και, αφετέρου, η φύση των Δικαιωμάτων ως, οιονεί εξ ορισμού, «μικτών», ήτοι Δικαιωμάτων που ασκούνται υπό συγκεκριμένους, συνταγματικώς οριοθετημένους, περιορισμούς.

Το δεύτερο μέρος είναι αφιερωμένο στα φαινόμενα που φέρουν στο φως την «παρακμιακή» πορεία της Αντιπροσωπευτικής Δημοκρατίας στις μέρες μας και στους αντίστοιχους κινδύνους, τους οποίους αντιμετωπίζει η Αντιπροσωπευτική Δημοκρατία όχι μόνο από την κρατική αυθαιρεσία αλλά και από φορείς της Κοινωνίας των Πολιτών με τεράστια οικονομική – και όχι μόνο – ισχύ.  Στο δεύτερο αυτό μέρος αναλύεται πρωτίστως το φαινόμενο της «παρακμιακής» πορείας του Κράτους Δικαίου, λόγω της σχετικοποίησης της κανονιστικής δύναμης του κανόνα δικαίου. Σχετικοποίησης, η οποία είναι, εν πολλοίς, συνέπεια ορισμένων υπερβολών της οικονομικής παγκοσμιοποίησης καθώς και της αλόγιστης χρήσης της Τεχνολογίας. Τέλος, και με αφορμή την παγκόσμια κρίση λόγω της πανδημίας του Covid-19, αναλύεται το «εφιαλτικό» κλίμα που δημιουργείται για τον Άνθρωπο και την Ελευθερία εξαιτίας της ραγδαίας διεύρυνσης των ανισοτήτων και της «κατάρρευσης» του Κοινωνικού Κράτους, λόγω της «θεοποίησης» της ιδιωτικής πρωτοβουλίας και της αντίστοιχης «δαιμονοποίησης» ως και του «λελογισμένου» κρατικού παρεμβατισμού, τα τελευταία τριάντα χρόνια.

Στον επίλογο, ο συγγραφέας συνοψίζει τις αιτίες της «οξείδωσης» των Αντηρίδων της Αντιπροσωπευτικής Δημοκρατίας και, «δανειζόμενος» σκέψεις από τον Μπέρτολτ Μπρεχτ, εντάσσει τις αιτίες αυτές σ’ ένα είδος θεώρησης της Αντιπροσωπευτικής Δημοκρατίας μέσα στον «Κύκλο με την Κιμωλία». Και εδώ θέτει και το ζήτημα της ευθύνης της Κοινωνίας των Πολιτών για την υπεράσπιση της Αντιπροσωπευτικής Δημοκρατίας και της Ελευθερίας, υπό την «οπτική γωνία» επίκαιρων, και σήμερα, σκέψεων του Albert Camus στον «Εξεγερμένο Άνθρωπο». Υπεράσπιση, η οποία μπορεί να οδηγήσει την Αντιπροσωπευτική Δημοκρατία από το «μετέωρο βήμα» σ’ ένα σωτήριο «άλμα περ’ από τη φθορά», κατά τον στίχο του Οδυσσέα Ελύτη. Διευκρινίζει δε ότι πρόκειται για μια μακρά, ανηφορική και επίπονη, πορεία «ανάταξης» της Αντιπροσωπευτικής Δημοκρατίας και της Ελευθερίας, όπως η διευκρίνιση αυτή αποτυπώνεται στο «motto» του βιβλίου, δηλ. στους στίχους του Μιχάλη Κατσαρού από το ποίημά του «Κατά Σαδδουκαίων» (1953): «Μην αμελήσετε. Πάρτε μαζί σας νερό.  Το μέλλον μας θα έχει πολύ ξηρασία».

Share on facebook
Share on twitter
Share on email
Share on print
Share on facebook
Share on twitter
Share on email
Share on print

Σου άρεσε το άρθρο, αλλά σου δημιούργησε νέες απορίες;

Έχεις και άλλα ερωτήματα που σε απασχολούν σε σχέση με το Σύνταγμα, τους Θεσμούς, τα δικαιώματα και τη λειτουργία της Δημοκρατίας;

Σχετικά Άρθρα

Πρόσκληση για αποστολή συμβολών στο νέο περιοδικό e-Πολιτεία

Το Ίδρυμα Θεμιστοκλή & Δημήτρη Τσάτσου – Κέντρο Ευρωπαϊκού Συνταγματικού Δικαίου αποφάσισε να ιδρύσει, να θέσει υπό την αιγίδα του και να χρηματοδοτήσει τριμηνιαίο ηλεκτρονικό περιοδικό ελεύθερης πρόσβασης με τίτλο «e-ΠΟΛΙΤΕΙΑ»

Περισσότερα

Βοηθάει εν τέλει το Διαδίκτυο τη Δημοκρατία και υπό ποιους όρους;

Οι αρχικοί υποστηρικτές του διαδικτύου εξέλαβαν το μέσο αυτό ως χώρο ελευθερίας και Δημοκρατίας και πράγματι το διαδίκτυο υπήρξε εξαρχής «γεννήτρια» πολλών και διαφορετικών μέσων διακίνησης ιδεών και πληροφοριών. Με την ανάπτυξη, ωστόσο, των Μέσων κοινωνικής δικτύωσης το διαδίκτυο μετέβαλε πτυχές του βίου μας, περιχαρακώνοντάς μας σε έναν μικρόκοσμο ομοϊδεατών.

Περισσότερα

Ιστορική Απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη Δημοκρατία και το Κράτος Δικαίου

Η Ενωμένη Ευρώπη έχει γίνει ασπίδα προστασίας του Κράτους Δικαίου και επομένως και της Δημοκρατίας στα επιμέρους κράτη μέλη. Ασπίδα προστασίας που δεν υπήρχε στο παρελθόν.

Περισσότερα

Θέλεις να μαθαίνεις

πρώτος τα νέα μας;

Αν σε ενδιαφέρει να ενημερώνεσαι άμεσα για τις νέες δημοσιεύσεις και τις δράσεις του Syntagma Watch, τότε εγγράψου στο newsletter μας!

Αυτός ο ιστότοπος για τη διευκόλυνση της λειτουργίας του και προκειμένου να σας παρέχει μια προσωποποιημένη εμπειρία χρησιμοποιεί cookies. Για να ενημερωθείτε για τη χρήση των cookies και τις σχετικές ρυθμίσεις μπορείτε να επιλέξετε εδώ

JOIN THE CLUB!

It’s easy: all we need is your email & your eternal love. But we’ll settle for your email.

Subscribe

* indicates required
Email Format

Please select all the ways you would like to hear from Syntagma Watch:

You can unsubscribe at any time by clicking the link in the footer of our emails. For information about our privacy practices, please visit our website.

We use Mailchimp as our marketing platform. By clicking below to subscribe, you acknowledge that your information will be transferred to Mailchimp for processing. Learn more about Mailchimp's privacy practices here.