Στην υπόθεση της Χρυσής Αυγής η Δικαιοσύνη υπερασπίστηκε τη δημοκρατία, αποδεικνύοντας ότι δεν χρειαζόταν να προβλέπεται στο Σύνταγμα η δυνατότητα απαγόρευσης πολιτικού κόμματος για να αντιμετωπιστεί η νεοναζιστική βία της Χρυσής Αυγής, ως στοιχείο εγγενές της ιδεολογίας και της πολιτικής της δράσης. Ωστόσο, αναδείχθηκαν ταυτόχρονα ορισμένα θεσμικά κενά που οφείλει να καλύψει άμεσα ο νομοθέτης ώστε να ισχυροποιηθούν οι άμυνες απέναντι στην Ακροδεξιά.

Η Δικαιοσύνη αποτελεί τον έσχατο φύλακα της δημοκρατίας και βασικό πυλώνα του κράτους δικαίου. Όταν η ωμή βία τίθεται αντιμέτωπη με θεμελιώδη αγαθά, που είναι υποχρεωμένο να προστατεύει ένα δημοκρατικό κράτος δικαίου, τον λόγο έχουν οι δικαστές. Η ελληνική Δικαιοσύνη κινήθηκε μεν με αργό ρυθμό, μπροστά στον τεράστιο όγκο του αποδεικτικού υλικού που τέθηκε στην κρίση της, όμως στάθηκε στο ύψος των περιστάσεων. Η λειτουργία της Δικαιοσύνης είχε στη συγκεκριμένη δίκη και μία σημαντική παιδαγωγική διάσταση.

Το Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων αποστασιοποιήθηκε από την πρόταση της Εισαγγελέως, που δεν διέκρινε ένα οργανωμένο σχέδιο πίσω από τις διαρκείς, συστηματικές εγκληματικές ενέργειες της Χρυσής Αυγής. Έτσι αποκάλυψε κάτω από τον μανδύα του πολιτικού κόμματος την εγκληματική οργάνωση, παρουσιάζοντας πλήρως τα αποκρουστικά χαρακτηριστικά της. Η διευθυντική ομάδα, που αποτελούνταν από τον αρχηγό και τους στενότερους συνεργάτες του,  καταδικάστηκε για τον κύκλο της βίας που εκτελούσαν τα τάγματα εφόδου.

Η Δικαιοσύνη έπραξε το καθήκον της. Ανακύπτει, ωστόσο, μία σειρά κρίσιμων ερωτημάτων. Πώς φτάσαμε στην αποθράσυνση του λόγου και των πρακτικών της Χρυσής Αυγής με την ανοχή θεσμικών και μη παραγόντων; Γιατί χρειάστηκε να δολοφονηθεί ο Παύλος Φύσσας προκειμένου να αφυπνιστεί η πολιτεία; Πώς θα αποφύγουμε στο μέλλον μια νέα εκκόλαψη του αυγού του φιδιού, με διαφορετική ονομασία, αλλά χαρακτηριστικά παρόμοια με αυτά που «αποκεφάλισε» η Δικαιοσύνη;

Η Δικαιοσύνη υπερασπίστηκε τη δημοκρατία, αποδεικνύοντας ότι δεν χρειαζόταν να προβλέπεται στο Σύνταγμα η δυνατότητα απαγόρευσης πολιτικού κόμματος για να αντιμετωπιστεί η νεοναζιστική βία της Χρυσής Αυγής, ως στοιχείο εγγενές της ιδεολογίας και της πολιτικής της δράσης. Ωστόσο, αναδείχθηκαν ταυτόχρονα ορισμένα θεσμικά κενά που οφείλει να καλύψει άμεσα ο νομοθέτης ώστε να ισχυροποιηθούν οι άμυνες απέναντι στην Ακροδεξιά.

Μία τέτοια πρόβλεψη, ενδεικτικά, θα ήταν να καταστεί σαφέστερο από τον εκλογικό νομοθέτη ότι δεν είναι επιτρεπτό να ανακηρύσσονται από το Α’ Τμήμα του Αρείου Πάγου συνδυασμοί κομμάτων για συμμετοχή στις εκλογές, όταν σε αυτούς περιλαμβάνονται πρόσωπα καταδικασθέντα για συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση που στράφηκε κατά των δημοκρατικών θεσμών. Εξίσου κρίσιμο είναι να ενισχυθεί η πολιτειακή εκπαίδευση, χωρίς ηλικιακούς περιορισμούς. Η πίστη στη δημοκρατία και ο συνταγματικός πατριωτισμός αποτελούν, εντέλει, τις ισχυρότερες εγγυήσεις απέναντι στα νεοναζιστικά μορφώματα.

Ξενοφών Κοντιάδης
Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου, Πρόεδρος του Ιδρύματος Θεμιστοκλή και Δημήτρη Τσάτσου

Share on facebook
Share on twitter
Share on email
Share on print
Share on facebook
Share on twitter
Share on email
Share on print

Σου άρεσε το άρθρο, αλλά σου δημιούργησε νέες απορίες;

Έχεις και άλλα ερωτήματα που σε απασχολούν σε σχέση με το Σύνταγμα, τους Θεσμούς, τα δικαιώματα και τη λειτουργία της Δημοκρατίας;

Σχετικά Άρθρα

Επιλογές από Δημήτρη Θ. Τσάτσο // 4ο Κείμενο: Πολιτικός και επιστημονικός λόγος

Από την ώρα που ο ειδικός επιστήμονας υποστηρίζει πως μια εκδοχή είναι η μόνη ορθή στη δημόσια ζωή, τότε ενδέχεται να δημιουργηθεί αντίθεση μεταξύ του γνωσιοκρατικά σωστού, δηλαδή του επιστημονικού λόγου, και εκείνου που η δημοκρατική πλειοψηφία, δηλαδή η μόνη νομιμοποιημένη εξουσία, προκρίνει ως πρακτέο, δηλαδή του πολιτικού λόγου.

Περισσότερα

Η αποκατάσταση του άρθρου 29 του Συντάγματος

Μετά την καταδικαστική απόφαση για τη Χρυσή Αυγή αποτελεί επιτακτική πολιτική και συνταγματική ανάγκη η αποκατάσταση του άρθρου 29 § 1 του Συντάγματος, δηλαδή η επανένωση των δύο μερών του σε μια ενιαία νομική ενότητα.

Περισσότερα

Η δικαστική αμφισβήτηση των προεδρικών εκλογών στις ΗΠΑ

Η προσπάθεια του Προέδρου Trump να διακρίνει μεταξύ «νόμιμων» και «μη νόμιμων» ψήφων, συγκαταλέγοντας στις τελευταίες και την επιστολική ψήφο που ταχυδρομήθηκε πριν από τις εκλογές αλλά παρελήφθη στα εκλογικά κέντρα λίγες μέρες μετά από αυτές, προβάλλει στις συνθήκες της πανδημίας του κορωνοϊού τελείως προσχηματική και αντίθετη στις αρχές της Αμερικανικής Δημοκρατίας.

Περισσότερα