Το Γερμανικό Σύνταγμα της Βαϊμάρης, ο «πατέρας» των ευρωπαϊκών Συνταγμάτων του 20ου αιώνα, ήταν το πρώτο Σύνταγμα που κατοχύρωσε τα ανθρώπινα δικαιώματα δεύτερης γενιάς (τα κοινωνικά δικαιώματα). Υπήρξε ένα από τα αρτιότερα Συντάγματα που γνώρισε ο 20ος αιώνας, ωστόσο η Δημοκρατία της Βαϊμάρης δεν κατάφερε να μακροημερεύσει.

Στις 14 Αυγούστου 2019 συμπληρώθηκαν 100 χρόνια από την θέση σε ισχύ του Γερμανικού Συντάγματος της Βαϊμάρης, του «πατέρα» των ευρωπαϊκών Συνταγμάτων του 20ου αιώνα. Άλλως, του θεμελιωτή του σύγχρονου συνταγματισμού.

Προσπάθησε να επιτύχει μια σύγκλιση μεταξύ (του σχεδόν άγνωστου μέχρι τότε στην Γερμανία) φιλελευθερισμού και του ρεπουμπλικανισμού. Συντάκτης του ο μεγάλος φιλελεύθερος νομικός και πολιτικός ο Hugo Preuss (1860-1925). Επίσης, ήταν το πρώτο Σύνταγμα που κατοχύρωσε τα ανθρώπινα δικαιώματα δεύτερης γενιάς (τα κοινωνικά δικαιώματα).

Η υπονόμευση μιας 14χρονης Δημοκρατίας

Παρά ταύτα δεν ευτύχησε και δεν κατάφερε να μακροημερεύσει. Το τέλος της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης και το βύθισμα της Γερμανίας στην χιτλερική βαρβαρότητα αποδεικνύει, ότι τα συντάγματα μπορούν απλώς να βοηθήσουν στην εγκαθίδρυση μιας βιώσιμης και ώριμης δημοκρατίας, αλλά δεν μπορούν να την επιβάλλουν και να την εγγυηθούν. Δεν το μπορούν αν οι πολιτικές, κοινωνικές, οικονομικές και πολιτιστικές συνθήκες μιας κοινωνίας δεν είναι ώριμες για κάτι τέτοιο.

Τα Συντάγματα δεν μπορούν, με άλλα λόγια, να κάνουν θαύματα ούτε να θεραπεύσουν σοβαρά ελλείμματά μας.

Και στην Γερμανία του μεσοπολέμου οι πολιτικές δυνάμεις (εκτός από τους σοσιαλδημοκράτες) δεν πίστεψαν κατά βάθος ποτέ στη Δημοκρατία. Ένας ακραίος εθνικισμός (τροφοδοτούμενος από την συνωμοσιολογική «θεωρία της πισώπλατης μαχαιριάς» της Συνθήκης των Βερσαλιών), η οικονομική κατάρρευση των μικρών και μεσαίων κοινωνικών στρωμάτων από την οικονομική κρίση του 1929, η ανωριμότητα των κομμάτων, τα οποία λειτουργούσαν με βάση μια διχαστική μαξιμαλιστική κουλτούρα, οι λαϊκιστικοί μεσσιανισμοί της Δεξιάς και της Αριστεράς, η κοντόφθαλμη τακτική των συντηρητικών κρατούντων κύκλων που συμμάχησαν με τον Χίτλερ πιστεύοντας ότι θα τον τιθασεύσουν, όλα αυτά (κατά βάση) κατέστησαν μη βιώσιμη αυτή την 14χρονη Δημοκρατία (που υπήρξε ταυτόχρονα περίοδος με τεράστια πολιτιστική άνθηση) και την υπονόμευσαν.

Όπως έχει προσφυώς λεχθεί ήταν μια Δημοκρατία χωρίς δημοκράτες. Άλλως, μια Δημοκρατία που δεν αγάπησε κανείς.

Χρήστος Ράμμος
Πρόεδρος Αρχής Διασφάλισης Απορρήτου των Επικοινωνιών (Α.Δ.Α.Ε.)
Επίτιμος Αντιπρόεδρος Συμβουλίου Επικρατείας

Share on facebook
Share on twitter
Share on email
Share on print
Share on facebook
Share on twitter
Share on email
Share on print

Σου άρεσε το άρθρο, αλλά σου δημιούργησε νέες απορίες;

Έχεις και άλλα ερωτήματα που σε απασχολούν σε σχέση με το Σύνταγμα, τους Θεσμούς, τα δικαιώματα και τη λειτουργία της Δημοκρατίας;

Σχετικά Άρθρα

Ο κίνδυνος της εκλογικής αποχής

Βρισκόμαστε μπροστά στο ενδεχόμενο ενός ρεκόρ αποχής του εκλογικού σώματος από τις εκλογές της ερχόμενης Κυριακής, που μάλιστα δεν θα εκφράζει μόνο την αδιαφορία, αλλά σε έντονο βαθμό τη δυσανεξία και την αποδοκιμασία των πολιτών απέναντι σε πρόσωπα και θεσμούς. Πού οφείλεται αυτή η εκλογική συμπεριφορά;

Περισσότερα

Δημοκρατία των επιστημόνων;

Ποιος πρέπει να αποφασίζει για ζητήματα, όπως για τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να αντιμετωπισθεί μια μεταδοτική ασθένεια; Η πολιτική εξουσία ή η ιατρική-επιστημονική κοινότητα; Ο Καθηγητής Νομικής ΕΚΠΑ, Σπύρος Βλαχόπουλος, επιχειρεί να απαντήσει στο κρίσιμο αυτό ερώτημα.

Περισσότερα

Θέλεις να μαθαίνεις

πρώτος τα νέα μας;

Αν σε ενδιαφέρει να ενημερώνεσαι άμεσα για τις νέες δημοσιεύσεις και τις δράσεις του Syntagma Watch, τότε εγγράψου στο newsletter μας!

Αυτός ο ιστότοπος για τη διευκόλυνση της λειτουργίας του και προκειμένου να σας παρέχει μια προσωποποιημένη εμπειρία χρησιμοποιεί cookies. Για να ενημερωθείτε για τη χρήση των cookies και τις σχετικές ρυθμίσεις μπορείτε να επιλέξετε εδώ

JOIN THE CLUB!

It’s easy: all we need is your email & your eternal love. But we’ll settle for your email.

Subscribe

* indicates required
Email Format

Please select all the ways you would like to hear from Syntagma Watch:

You can unsubscribe at any time by clicking the link in the footer of our emails. For information about our privacy practices, please visit our website.

We use Mailchimp as our marketing platform. By clicking below to subscribe, you acknowledge that your information will be transferred to Mailchimp for processing. Learn more about Mailchimp's privacy practices here.