Στο πλαίσιο της ιδιωτικής του ζωής, ο καθένας μας έχει δικαίωμα να διαπλάσει αυτοβούλως την σεξουαλικότητά του και να αξιώσει από τους υπόλοιπους (κράτος και ιδιώτες) να απέχουν από οποιαδήποτε πράξη επέμβασης σε αυτή.

Σεξουαλικός αυτοπροσδιορισμός σημαίνει το δικαίωμα να αναπτύσσω σεξουαλική δραστηριότητα εφόσον θέλω, με όποιον θέλω, όποτε θέλω και όπως θέλω. Ο σεξουαλικός αυτοπροσδιορισμός συνίσταται στην ελευθερία του καθενός να διαμορφώνει όπως θέλει την ερωτική του ζωή και να χαίρεται, όπως θέλει, την ηδονή που του προσφέρει το σώμα του.

Η σεξουαλική ζωή του κάθε ατόμου ανήκει στην ιδιωτική του σφαίρα και αποτελείται από τις – κατά τεκμήριο – πλέον προσωπικές στιγμές που ο καθένας μας θέλει να περιβληθούν με τη σφαίρα της μυστικότητας. Ως εκ τούτου, αν και το Σύνταγμα δεν αναφέρεται ρητά στη σεξουαλική ζωή, αυτή εντάσσεται στο συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα προστασίας της ιδιωτικής ζωής του καθενός (άρθρο 9, παράγραφος 1β του Συντάγματος).

Μέσα στο πλαίσιο της ιδιωτικής του ζωής, ο καθένας μας έχει δικαίωμα να διαπλάσει αυτοβούλως την σεξουαλικότητά του και να αξιώσει από τους υπόλοιπους (κράτος και ιδιώτες) να απέχουν από οποιαδήποτε πράξη επέμβασης σε αυτή. Στο πλαίσιο αυτό, ο καθένας είναι ελεύθερος να κρατήσει για τον εαυτό του τα στοιχεία εκείνα της σεξουαλικής του ζωής που θέλει να κρατήσει μυστικά.

Περαιτέρω, ο νομοθέτης δεν μπορεί να απαγορεύσει ή πολύ περισσότερο, να ποινικοποιήσει μορφές σεξουαλικής δραστηριότητας που δεν συμβαδίζουν προς τα «κοινώς παραδεκτά» και συνηθισμένα κοινωνικά πρότυπα, εφόσον αυτές τελούνται ιδιωτικά μεταξύ συναινούντων ενηλίκων. Το αντίθετο, δηλαδή η απαγόρευση σεξουαλικών πράξεων μεταξύ συναινούντων ενηλίκων μόνο και μόνο επειδή κάποιοι (έστω και η πλειοψηφία) τις θεωρούν «ανήθικες» θα ισοδυναμούσε με περιφρόνηση κάθε ατομικότητας και για το λόγο αυτό θα ήταν αντίθετη προς το Σύνταγμα.

Σεξουαλικός αυτοπροσδιορισμός και άλλα δικαιώματα

Τα τελευταία χρόνια, με τις δυναμικές κοινωνικές διεκδικήσεις και δικαστηριακές παρεμβάσεις του LGBT κινήματος, ο σεξουαλικός αυτοπροσδιορισμός σταδιακά επεκτείνεται πέραν του «παραδοσιακού» ιδιωτικού χώρου του καθενός μας και στη δημόσια σφαίρα. Έτσι, αργά αλλά σταθερά, όλο και περισσότερα LGBT άτομα επιλέγουν να δημοσιοποιούν (ή, έστω, να μην κρύβουν) την σεξουαλική τους ταυτότητα, αξιώνοντας να έχουν ισότιμη μεταχείριση με τα ετερόφυλα ζευγάρια.

Επιπλέον, σε επίπεδο συνταγματικών δικαιωμάτων, ο σεξουαλικός αυτοπροσδιορισμός συνδέεται με άλλα δύο δικαιώματα (το δικαίωμα στο γάμο και στη δημιουργία οικογένειας) με τον εξής τρόπο: το γεγονός ότι κάποιος είναι ομοφυλόφιλος δεν μπορεί να του αποστερεί άλλα θεμελιώδη δικαιώματα που απολαμβάνουν οι υπόλοιποι πολίτες, όπως το δικαίωμά του να διαμορφώσει αυτόνομα τη ζωή του, να επιλέξει ανεπηρέαστα το σύντροφό του και να αποφασίσει ελεύθερα, αν πότε και με ποιον θα παντρευτεί και θα διαμορφώσει την κοινή οικογενειακή του ζωή. Και τούτο, δεδομένου ότι γάμος και οικογένεια δεν είναι αποκρυσταλλωμένες έννοιες που (πρέπει να) παραμένουν αναλλοίωτες, αλλά δυναμικά μορφώματα που ενσωματώνουν τις κοινωνικές αλλαγές.

Στο πλαίσιο αυτό πλέον κυρίως λόγω μιας σειράς σημαντικών αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (π.χ. απόφαση Βαλλιανάτος και λοιποί κατά Ελλάδας) γίνεται δεκτό ότι η δημιουργία οικογένειας είναι θεμελιώδες δικαίωμα που πρέπει να απολαμβάνουν όλοι, με τρόπο ισότιμο και ανεξαρτήτως του σεξουαλικού τους αυτοπροσδιορισμού, και ότι η σταθερή συμβίωση μεταξύ προσώπων του ιδίου φύλου πρέπει να κατοχυρώνεται στο δίκαιο (π.χ. μέσω συμφώνου συμβίωσης) και να προστατεύεται ακριβώς όπως και η συμβίωση μεταξύ μιας γυναίκας και ενός άνδρα.

Βαγγέλης Μάλλιος
Διδάκτωρ Νομικής, Δικηγόρος

Share on facebook
Share on twitter
Share on email
Share on print
Share on facebook
Share on twitter
Share on email
Share on print

Σου άρεσε το άρθρο, αλλά σου δημιούργησε νέες απορίες;

Έχεις και άλλα ερωτήματα που σε απασχολούν σε σχέση με το Σύνταγμα, τους Θεσμούς, τα δικαιώματα και τη λειτουργία της Δημοκρατίας;

Σχετικά Άρθρα

Δημοψήφισμα: Ακούει Κανείς;

Επειδή το πολίτευμά μας είναι αντιπροσωπευτικό, οι εκλογές για την ανάδειξη των βουλευτών αποτελούν τον κανόνα, ενώ τα δημοψηφίσματα την εξαίρεση. Παρόλα αυτά το Σύνταγμά μας προβλέπει δύο είδη δημοψηφισμάτων: το «κυβερνητικό» και το «κοινωνικό». Το αποτέλεσμά του είναι συμβουλευτικό ή δεσμευτικό;

Περισσότερα

Τι σημαίνει «θεσμική εκτροπή»;

Η «θεσμική εκτροπή» δεν μπορεί να ισοδυναμεί με τη συνήθη αναφορά σε συντρέχουσα παραβίαση του Συντάγματος, ούτε όμως και με την οριακή περίπτωση της κατάλυσης (ή απόπειρας κατάλυσής) του.

Περισσότερα

Τα Συντάγματα της Εθνεγερσίας – Α΄ Ελληνική Δημοκρατία (1821-1827)

Όλα τα Συντάγματα της Εθνεγερσίας διακήρυσσαν το δημοκρατικό (αβασίλευτο) χαρακτήρα του πολιτεύματος και περιείχαν εκτενείς καταλόγους θεμελιωδών δικαιωμάτων. Ωστόσο, στο πλαίσιο ανάδειξης των πρώτων κομματικών σχηματισμών στην Ελλάδα υπό την επήρεια των Μεγάλων Δυνάμεων της εποχής (Αγγλία, Γαλλία, Ρωσία) η επικρατούσα πολιτική αντιπαράθεση οδήγησε σύντομα στην εμφύλια διαμάχη (1823-1825), εξέλιξη η οποία υπονόμευσε την εφαρμογή των υιοθετηθέντων από τις Εθνικές Συνελεύσεις των Ελλήνων Συνταγμάτων.

Περισσότερα

Θέλεις να μαθαίνεις

πρώτος τα νέα μας;

Αν σε ενδιαφέρει να ενημερώνεσαι άμεσα για τις νέες δημοσιεύσεις και τις δράσεις του Syntagma Watch, τότε εγγράψου στο newsletter μας!

Αυτός ο ιστότοπος για τη διευκόλυνση της λειτουργίας του και προκειμένου να σας παρέχει μια προσωποποιημένη εμπειρία χρησιμοποιεί cookies. Για να ενημερωθείτε για τη χρήση των cookies και τις σχετικές ρυθμίσεις μπορείτε να επιλέξετε εδώ

JOIN THE CLUB!

It’s easy: all we need is your email & your eternal love. But we’ll settle for your email.

Subscribe

* indicates required
Email Format

Please select all the ways you would like to hear from Syntagma Watch:

You can unsubscribe at any time by clicking the link in the footer of our emails. For information about our privacy practices, please visit our website.

We use Mailchimp as our marketing platform. By clicking below to subscribe, you acknowledge that your information will be transferred to Mailchimp for processing. Learn more about Mailchimp's privacy practices here.