Τι προβλέπει ο νόμος για το δικαίωμα πρόσβασης του πολίτη σε διοικητικά έγγραφα;

Η πρόσβαση στα διοικητικά έγγραφα είναι από τα πιο ουσιώδη δικαιώματα του πολίτη στην πράξη και ρυθμίζεται από το 1999 στο άρθρο 5 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας (ν. 2690/1999).

Ερώτηση Πολίτη

ΓΕΙΑ ΣΑΣ. ΣΤΙΣ ΔΗΜΟΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ ΜΑΙΟΥ 2019 ΗΜΟΥΝ ΥΠΟΨΗΦΙΟΣ ΔΗΜΑΡΧΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΔΗΜΟ ΙΗΤΩΝ..ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΑ ΚΑΠΟΙΕΣ ΠΑΡΑΝΟΜΕΣ ΜΕΤΑΔΗΜΟΤΕΥΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΓΙΝΑΝ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟΥΝΙΟ ΤΟΥ 2019 ΖΗΤΗΣΑ ΝΑ ΔΩ ΤΑ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ ΑΥΤΩΝ ΤΩΝ ΜΕΤΑΔΗΜΟΤΕΥΣΕΩΝ.ΜΕ ΚΑΘΕ ΤΡΟΠΟ ΠΡΟΣΠΑΘΟΥΝ ΝΑ ΤΟ ΑΠΟΦΥΓΟΥΝ ΚΑΙ ΝΑ ΜΗΝ ΜΕ ΑΦΗΣΟΥΝ ΝΑ ΚΟΙΤΑΞΩ ΤΑ ΧΑΡΤΙΑ. ΕΙΜΑΙ ΕΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΔΗΜΟΤΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΕΦΑΛΗΣ ΤΗΣ ΑΝΤΙΠΟΛΙΤΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΥΤΕΣ ΟΙ ΠΑΡΑΝΟΜΕΣ ΜΕΤΑΔΗΜΟΤΕΥΣΕΙΣ ΜΟΥ ΕΚΑΝΑΝ ΖΗΜΙΑ ΣΤΗΝ ΕΚΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΜΕΤΡΗΣΗ. ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΚΑΝΩ ΓΙΑ ΝΑ ΜΠΟΡΕΣΩ ΝΑ ΔΩ ΑΥΤΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ?

Απάντηση

Η πρόσβαση στα διοικητικά έγγραφα είναι από τα πιο ουσιώδη δικαιώματα του πολίτη στην πράξη και ρυθμίζεται από το 1999 στο άρθρο 5 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας (ν. 2690/1999). Η βασική ρύθμιση είναι η ακόλουθη:

«1. Κάθε ενδιαφερόμενος έχει το δικαίωμα, ύστερα από γραπτή αίτησή του, να λαμβάνει γνώση των διοικητικών εγγράφων. Ως διοικητικά έγγραφα νοούνται όσα συντάσσονται από τις δημόσιες υπηρεσίες, όπως εκθέσεις, μελέτες, πρακτικά, στατιστικά στοιχεία, εγκύκλιες οδηγίες, απαντήσεις της Διοίκησης, γνωμοδοτήσεις και αποφάσεις. 2. Όποιος έχει ειδικό έννομο συμφέρον δικαιούται, ύστερα από γραπτή αίτησή του, να λαμβάνει γνώση των ιδιωτικών εγγράφων που φυλάσσονται στις δημόσιες υπηρεσίες και είναι σχετικά με υπόθεσή του η οποία εκκρεμεί σε αυτές ή έχει διεκπεραιωθεί από αυτές4. Το δικαίωμα των παρ. 1 και 2 ασκείται: α) με μελέτη του εγγράφου στο κατάστημα της υπηρεσίας, ή β) με χορήγηση αντιγράφου, εκτός αν η αναπαραγωγή τούτου μπορεί να βλάψει το πρωτότυπο. Η σχετική δαπάνη αναπαραγωγής βαρύνει τον αιτούντα, εκτός αν ο νόμος ορίζει διαφορετικά. Αν πρόκειται για πληροφορίες ιατρικού χαρακτήρα, αυτές γνωστοποιούνται στον αιτούντα με τη βοήθεια γιατρού, ο οποίος ορίζεται για το σκοπό αυτόν. ….6. Η χρονική προθεσμία για τη χορήγηση εγγράφων κατά τις παραγράφους 1 και 2 ή την αιτιολογημένη απόρριψη της σχετικής αίτησης του πολίτη είναι είκοσι (20) ημέρες».

Η άσκηση του δικαιώματος: Εύλογο ενδιαφέρον – το ειδικό έννομο συμφέρον  

Για την άσκηση του δικαιώματος αυτού προϋποτίθεται αίτηση του διοικούμενου. Προϋπόθεση για την αποδοχή της είναι ο πολίτης να έχει σχέση με το αντικείμενο. Για έγγραφα που συντάσσει η ίδια η Διοίκηση η παράγραφος 1 απαιτεί «εύλογο ενδιαφέρον». Στη συγκεκριμένη περίπτωση, της πρόσβασης στα στοιχεία μεταδημοτεύσεων, το εύλογο ενδιαφέρον προκύπτει από την ιδιότητα του αιτούντος ως εν ενεργεία δημοτικού συμβούλου και υποψηφίου δημάρχου στις τελευταίες εκλογές ώστε να πληροφορηθεί για τη νομιμότητά τους.

Για τα ιδιωτικά έγγραφα όμως που διατηρεί η Διοίκηση απαιτείται ειδικό έννομο συμφέρον. Επειδή οι φάκελοι των μεταδημοτεύσεων είναι πιθανό να έχουν και ιδιωτικά έγγραφα η αίτηση πρέπει να αναφέρει έννομο συμφέρον. Στην περίπτωσή σας, ως μέλος του δημοτικού συμβουλίου και υποψήφιος Δήμαρχος σε εκλογές όπου οι μεταδημοτεύσεις έπαιξαν ρόλο, υπάρχει αυτό.

Κατά τους όρους του νόμου η Διοίκηση έχει προθεσμία 20 ημερών να απαντήσει. Κατά της άρνησή της υπάρχει δυνατότητα προσφυγής στα διοικητικά δικαστήρια, εντούτοις πιο πρακτική και άμεση είναι η αίτηση στον τοπικά αρμόδιο Εισαγγελέα Πρωτοδικών για έκδοση εισαγγελικής παραγγελίας που θα υποχρεώνει το Δήμο να σας χορηγήσει πρόσβαση στους σχετικούς φακέλους μεταδημοτεύσεων.

Αναλυτικά εξηγεί τη διαδικασία η γνωμοδότηση 1/2017 της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Αθηνών. Θα πρέπει να κατατεθεί αίτηση με δικαιολογητικά που να δικαιολογούν το έννομο συμφέρον (η ιδιότητά σας πάλι), ο σκοπός των εγγράφων (έλεγχος νομιμότητας και διερεύνηση της νομιμότητας των μεταδημοτεύσεων που έγιναν προ των εκλογών) αντίγραφο της αίτησης στο Δήμο και της άρνησής του ή της παρόδου του 20ημέρου.

Ιωάννης Κουτσούκος
Δικηγόρος Αθηνών

Share on facebook
Share on twitter
Share on email
Share on print
Share on facebook
Share on twitter
Share on email
Share on print

Σου άρεσε το άρθρο, αλλά σου δημιούργησε νέες απορίες;

Έχεις και άλλα ερωτήματα που σε απασχολούν σε σχέση με το Σύνταγμα, τους Θεσμούς, τα δικαιώματα και τη λειτουργία της Δημοκρατίας;

Σχετικά Άρθρα

Πώς μπορεί ο πολίτης να υπερασπιστεί τα δικαιώματά του απέναντι στον εξουσιαστή-κράτος;

Δεν είναι αρμόδιοι οι πολίτες να κρίνουν τη συνταγματικότητα των νόμων ή τη νομιμότητα των διοικητικών πράξεων, ούτε έχουμε ένα σύστημα λαϊκής απονομής δικαιοσύνης ή βέβαια αυτοδικίας όλων ημών, όταν αισθανόμαστε ότι ο κανόνας δικαίου θίγει τα δικαιώματά μας και παραβιάζει το Σύνταγμα. Αυτή η αρμοδιότητα ανήκει στη δικαστική εξουσία.

Περισσότερα

Το δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης του διοικούμενου ισχύει όταν πρόκειται για χρέη προς την εφορία;

Είναι πάγια δεκτό ότι δεν απαιτείται προηγούμενη ακρόαση στην περίπτωση δυσμενών διοικητικών πράξεων ή μέτρων που στηρίζονται σε αντικειμενικά δεδομένα, ανεξάρτητα της υπαιτιότητας ή της υποκειμενικής συμπεριφοράς του διοικουμένου.

Περισσότερα

Πότε έχουν δικαίωμα οι εθνικές αρμόδιες αρχές ασφαλείας και η υπηρεσία πληροφοριών (ΕΥΠ) να διεξάγουν παρακολουθήσεις Ελλήνων πολιτών;

Οι αρμόδιες αρχές ασφαλείας μπορούν να παρακολουθούν τους πολίτες υπό τις προϋποθέσεις που ορίζει το Σύνταγμα. Βασικό κριτήριο για το κατά πόσον η έρευνα κρατικών οργάνων, ανακριτικών και αστυνομικών αρχών είναι η αρχή της αναλογικότητας.

Περισσότερα