Ερώτημα Πολίτη:
Κατά πόσον είναι σε συμφωνία με τις διατάξεις του Συντάγματος, συγκεκριμένα με τη διάταξη για ισονομία, η θέσπιση ακαταδίωκτου θεσμικών παραγόντων, πλην της περίπτωσης των πολιτικών προσώπων που αναφέρονται ρητώς στις διατάξεις του Συντάγματος;
Απάντηση:
Το γεγονός ότι μόνο για τους βουλευτές θεσπίζεται το ακαταδίωκτο κατά το Σύνταγμα (άρθρο 61: για ψήφο ή γνώμη, άρθρο 62: απαγόρευση σύλληψης ή φυλάκισης χωρίς άδεια της Βουλής) δεν σημαίνει ότι απαγορεύεται ή είναι αδύνατη ή καθίσταται αυτομάτως παράνομη η διά νόμου θέσπιση ανάλογων διατάξεων και για άλλα φυσικά πρόσωπα. Εάν ψηφιστεί τέτοια διάταξη, βρίσκεται όπως όλες, υπό την αίρεση ενδεχόμενης δικαστικής απόφασης περί αντισυνταγματικότητάς της. Για την κρίση αυτή θα ληφθούν υπόψη η κατηγορία και η αποστολή των προσώπων υπέρ των οποίων θεσπίζεται κάποιου είδους ακαταδίωκτο, καθώς και η λειτουργία της αρχής της αναλογικότητας, το κατά πόσον δηλαδή είναι αναγκαίο ένα τέτοιο “προνόμιο” ή θα μπορούσε το αποτέλεσμα να επιτευχθεί με άλλο μέτρο. Από ηθικο-πολιτική άποψη, πάντως, τέτοια μέτρα θα πρέπει κατά το δυνατόν να αποφεύγονται και να αποτελούν εντελώς έσχατη λύση, αφού δημιουργούν αίσθηση δύο μέτρων και δυο σταθμών – ένα για τους “απλούς πολίτες” και ένα για τα πολιτικά πρόσωπα – στο κοινωνικό σώμα. Στην πρόσφατη, ωστόσο, θέσπιση μιας τέτοιας διάταξης για τα μέλη της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων που συμβουλεύουν την κυβέρνηση σε σχέση με την πανδημία, το μέτρο θα μπορούσε να δικαιολογηθεί λόγω του εξαιρετικά φορτισμένου αλλά και του κοινωνικά ευαίσθητου του θέματος, καθώς και της ιδιαίτερα εκτεταμένης δημοσιότητας, που ενέχει και αρκετή δόση παραπληροφόρησης. Σε κάθε περίπτωση, η τελική κρίση, όπως προελέχθη, ανήκει αποκλειστικά στα δικαστήρια.
Κώστας Μποτόπουλος
Συνταγματολόγος, Δικηγόρος
