Κατά τη χθεσινή ακρόαση προσώπων στην Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής τέθηκε πάλι το κρίσιμο ζήτημα του απορρήτου της λειτουργίας της ΕΥΠ. Ο πρώην διοικητής της ΕΥΠ, ο πρώην ΓΓ του πρωθυπουργού και η εποπτέυουσα Εισαγγελέας της ΕΥΠ φέρονται να επικαλέστηκαν το απόρρητο για να μην απαντήσουν σε σημαντικές ερωτήσεις για τις παρακολουθήσεις πολιτικών προσώπων.
Όμως η άρνηση συνεργασίας των άμεσα εμπλεκόμενων στην υπόθεση, ως καθ’ ύλην αρμόδιων, είναι αντίθετη με το Σύνταγμα και τον Κανονισμό της Βουλής, επειδή τέτοιο απόρρητο δεν ισχύει για την Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας, η λειτουργία της οποίας ρυθμίζεται από το ειδικό καθεστώς του άρθρου 43Α του Κανονισμού της Βουλής, που αναφέρεται ειδικά και στην ΕΥΠ. Κατά την κρίσιμη διάταξη, “Οι συζητήσεις για τη δραστηριότητα της Ε.Υ.Π. είναι απόρρητες και τα μέλη της (ενν. της Επιτροπής) δεσμεύονται να τηρούν το απόρρητο αυτό και μετά τη λήξη της θητείας τους”.
Η άρνησή τους κατ’ επίκληση του απορρήτου είναι συνεπώς νομικά αστήρικτη και ματαιώνει την αποστολή και το έργο της Βουλής για τη διαλεύκανση του σκανδάλου. Η ακρόαση των προσώπων που εμπλέκονται στην υπόθεση των παρακολουθήσεων καθίσταται αλυσιτελής αν οχυρώνονται πίσω από το απόρρητο για να μην συνεργαστούν με την Επιτροπή. Η Επιτροπή συνεδριάζει με μυστικότητα, κεκλεισμένων των θυρών, ακριβώς για να διασφαλιστεί ότι απόρρητα θέματα δεν θα αποκαλυφθούν δημόσια, δεσμεύοντας τους παριστάμενους να τηρήσουν το απόρρητο και μετά το τέλος της θητείας τους.
Ακόμη όμως και αν δεχθούμε ότι ισχύει το απόρρητο, στον νόμο 3649/2008 που ρυθμίζει τη λειτουργία της ΕΥΠ προβλέπεται ρητά (άρθ. 14 παρ.4) η δυνατότητα μαρτυρίας για θέματα, γεγονότα και πρόσωπα που αφορούν την ΕΥΠ μετά από έγκριση του εποπτεύοντος υπουργού, άρα εν προκειμένω του πρωθυπουργού, μια που αυτός είναι ο πολιτικός και διοικητικός της προϊστάμενος από το 2019.
Το ερώτημα είναι λοιπόν αν ο πρωθυπουργός θα δώσει την έγκρισή του ώστε να λυθεί χωρίς ερμηνευτικές αντιμαχίες το ζήτημα του απορρήτου και να έρθουν πράγματι “όλα στο φως”, όπως απαιτεί σύσσωμος ο πολιτικός και νομικός κόσμος, ή θα χρησιμοποιηθεί το απόρρητο ως άλλοθι, και με δική του ευθύνη, για να μείνουν όλα στο σκοτάδι.
Ξενοφών Κοντιάδης
Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου, Πρόεδρος του Ιδρύματος Τσάτσου
