Tο «πάγωμα» του λόγου αποδίδει το όρο chilling effect που χρησιμοποιείται σταθερά από την αμερικανική νομολογία σε υποθέσεις ελευθερίας του λόγου.

Ερώτημα Πολίτη:

Τι είναι το «πάγωμα του λόγου»;

Απάντηση:

Tο «πάγωμα» του λόγου αποδίδει το όρο chilling effect που χρησιμοποιείται σταθερά από την αμερικανική νομολογία σε υποθέσεις ελευθερίας του λόγου.[1]

Αναφέρεται στην  επίδραση που μπορεί να έχει ένας περιορισμός του λόγου όπως, η απειλή μεγάλων αποζημιώσεων για συκοφαντική δυσφήμηση στην ελεύθερη έκφραση. H υποχρέωση, για παράδειγμα, επαλήθευσης κάθε πληροφορίας για ένα δημόσιο πρόσωπο πριν από τη δημοσίευσή της, λόγω της απειλής αποζημίωσης, θα είχε ως αποτέλεσμα το πάγωμα του ελεύθερου διαλόγου, την αποθάρρυνση της άσκησης κριτικής.

Η βασική του χρησιμότητα είναι ερμηνευτική: αποτελεί γνώμονα ερμηνείας των τιθέμενων περιορισμών ώστε να κριθεί η συνταγματικότητά τους  (ή και η συμβατότητα τους με την ΕΣΔΑ).

Η λογική είναι ότι η ελευθερία του λόγου, ή για τα ελληνικά και ευρωπαϊκά δεδομένα η ελευθερία της έκφρασης δεν περιορίζεται μόνο από τη λογοκρισία και τους προληπτικούς περιορισμούς. Οι επαπειλούμενες συνέπειες για την άσκηση του δικαιώματος, σε περίπτωση που θίγει ένα άλλο δικαίωμα ή το δημόσιο συμφέρον μπορεί να αποθαρρύνουν την ελεύθερη έκφραση εξαιτίας του φόβου των συνεπειών. Στην ουσία το «πάγωμα» του λόγου αναφέρεται στην σκέψη «μήπως να μην το πω (γράψω, εκφράσω) αυτό γιατί ίσως να υποστώ κάποια συνέπεια».


Υποσημείωση:

[1] F. Schauer, «Fear, Risk, and the First Amendment: Unravelling the Chilling Effect» 58 Boston University L. Rev., (1978), 685.

Αλκμήνη Φωτιάδου
Διδάκτωρ Συνταγματικού Δικαίου, Δικηγόρος

Share on facebook
Share on twitter
Share on email
Share on print
Share on facebook
Share on twitter
Share on email
Share on print

Σου άρεσε το άρθρο, αλλά σου δημιούργησε νέες απορίες;

Έχεις και άλλα ερωτήματα που σε απασχολούν σε σχέση με το Σύνταγμα, τους Θεσμούς, τα δικαιώματα και τη λειτουργία της Δημοκρατίας;

Σχετικά Άρθρα

Έκτακτα μέτρα και ΟΤΑ: Μια αρρύθμιστη περίπτωση

Η μη απαλλαγή των κυλικείων των ΚΑΠΗ από την καταβολή μισθωμάτων στους ΟΤΑ 1ου βαθμού απασχόλησε όχι μόνο την εθνική αντιπροσωπεία, αλλά δημιούργησε προβλήματα λειτουργίας των επιχειρήσεων αυτών και λήψης αποφάσεων από τους ΟΤΑ αντιστοίχως. Το επίμαχο άρθρο θέτει ζητήματα όπως η αντιμετώπιση των κενών στο δίκαιο, η διασταλτική σύμφωνη με το Σύνταγμα ερμηνεία, η άνιση μεταχείριση ομοίων περιπτώσεων και η σχέση γενικότερης και ειδικότερης διάταξης.

Περισσότερα

Αν γεμίσουν οι ΜΕΘ;

Σήμερα βρισκόμαστε μπροστά στον κίνδυνο να τεθούν στους γιατρούς της πρώτης γραμμής κρίσιμα ηθικά και νομικά διλήμματα. Θα αναγκαστούν να εφαρμόσουν «πρωτόκολλα πολέμου», κάνοντας διαλογή ασθενών; Θα κληθούν να επιλέξουν να σώσουν τη ζωή ενός ανθρώπου έναντι ενός άλλου, εξαιτίας της έλλειψης του αναγκαίου υγειονομικού υλικού και επαρκών κλινών ΜΕΘ; Ζήτημα ποινικής ευθύνης δεν τίθεται όταν δεν υπάρχει άλλη πρακτική λύση.

Περισσότερα