Search
Close this search box.

Έχει δικαίωμα ένας εκπαιδευτικός να αρνηθεί να κάνει προσευχή στο τμήμα του, αφού λόγω των μέτρων για την πανδημία δεν πραγματοποιείται πρωινή συγκέντρωση και προσευχή όλου του σχολείου;

Η «εθνική θρησκευτική συνείδηση» δεν υπερισχύει, και δεν μπορεί να διαμορφώσει καταναγκαστικά, την «προσωπική θρησκευτική συνείδηση». Αυτό ισχύει και για μαθητές και για εκπαιδευτικούς.

Ερώτημα πολίτη:

Έχει δικαίωμα ένας εκπαιδευτικός της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, ο οποίος είναι άθεος, να αρνηθεί να κάνει προσευχή στο τμήμα του κατά την περίοδο που, λόγω των μέτρων για την πανδημία, δεν πραγματοποιείται πρωινή συγκέντρωση και προσευχή όλου του σχολείου;

Απάντηση:

Η «ελευθερία της θρησκευτικής συνείδησης» (άρθρο 13 παρ. 1 του Συντάγματος) είναι συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα του οποίου απολαύουν όλοι – Έλληνες πολίτες αλλά και όσοι ζουν στην Ελλάδα. Η ελευθερία αυτή, όπως υποστηρίζεται από την πλειοψηφία της θεωρίας αλλά και όπως έχει συχνά νομολογηθεί, ειδικά σε σχέση με την εκπαιδευτική λειτουργία δεν επηρεάζεται ούτε αλλάζει νόημα με βάση το άρθρο 16 παρ. 2 του Συντάγματος που ορίζει την «ανάπτυξη της θρησκευτικής συνείδησης» ως «σκοπό», μεταξύ άλλων, της εν Ελλάδι παρεχόμενης παιδείας.

Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι η «εθνική θρησκευτική συνείδηση» δεν υπερισχύει, και δεν μπορεί να διαμορφώσει καταναγκαστικά, την «προσωπική θρησκευτική συνείδηση» -ισχύει και για μαθητές και για εκπαιδευτικούς. Με σειρά πρόσφατων αποφάσεων της Αρχής Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων, ειδικά για τη διδασκαλία του μαθήματος των θρησκευτικών, και γενικότερα για θρησκευτικές εκδηλώσεις εντός της εκπαιδευτικής λειτουργίας, κρίθηκε όχι μόνο ότι η θρησκευτική «πίστη», το θρησκευτικό αίσθημα, αποτελεί προσωπικό δεδομένο, του οποίου η κοινοποίηση εξαρτάται από τη βούληση του υποκειμένου και προστατεύεται έναντι τρίτων, αλλά και ότι δεν χρειάζεται ειδική «αιτιολόγηση» για αποφάσεις -συμμετοχή ή αποχή- σχετικές με το μάθημα των θρησκευτικών.

Με βάση τα παραπάνω, η απάντηση στο ερώτημα που τέθηκε είναι ότι κάθε εκπαιδευτικός μπορεί να αρνηθεί να κάνει ο ίδιος την προσευχή στην τάξη του, χωρίς να χρειάζεται να δηλώσει το λόγο που τον οδηγεί σε αυτή την απόφαση. Για μη συνταγματικούς, αλλά σχετιζόμενους με την ορθή λειτουργία του σχολείου λόγους, σκόπιμο θα ήταν πάντως εκπαιδευτικός που σκοπεύει να προβεί σε αυτή την ενέργεια να έχει προηγουμένως ειδοποιήσει τη Διεύθυνση του σχολείου. Ούτε η Διεύθυνση, ωστόσο, ούτε οι μαθητές, ούτε οι γονείς, ούτε το Υπουργείο, έχουν δικαίωμα να του ζητήσουν, πόσο μάλλον να τον εξαναγκάσουν, να αλλάξει γνώμη. 

Κώστας Μποτόπουλος
Συνταγματολόγος, Δικηγόρος

Σου άρεσε το άρθρο, αλλά σου δημιούργησε νέες απορίες;

Έχεις και άλλα ερωτήματα που σε απασχολούν σε σχέση με το Σύνταγμα, τους Θεσμούς, τα δικαιώματα και τη λειτουργία της Δημοκρατίας;

Σχετικά Άρθρα

Πώς μπορώ ως γονέας να (αντι)δράσω στη ζωντανή αναμετάδοση του μαθήματος από τις τάξεις των παιδιών μου;

Κάποιος γονέας ή κηδεμόνας που επιθυμεί να διαμαρτυρηθεί κατά της απευθείας μεταδόσεως του μαθήματος από την τάξη του παιδιού του έχει μια σειρά επιλογών στη διάθεσή του. Οφείλει να ελέγξει εάν η σχετική νομοθεσία εφαρμόζεται πιστά από τη σχολική μονάδα στην οποία φοιτά το παιδί του. Μπορεί να ασκήσει ατομικά ή μέσω του Συλλόγου Γονέων πίεση στη σχολική μονάδα, προκειμένου να λάβει χώρα πιστή εφαρμογή της σχετικής υπουργικής αποφάσεως. Νομιμοποιείται να αντιταχθεί δυνάμει του άρθρου 21 ΓΚΠΔ. Έχει έννομο συμφέρον να προσβάλει ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας τη σχετική υπουργική απόφαση.

Περισσότερα

Απαλλαγή από το μάθημα των Θρησκευτικών στα σχολεία

Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (Ε.Δ.Δ.Α.) με την απόφαση του Παπαγεωργίου κ.ά. κατά Ελλάδας της 31ης Οκτωβρίου 2019 δεν επεμβαίνει μεν στον τρόπο με τον οποίο διδάσκεται το μάθημα των θρησκευτικών στα ελληνικά σχολεία, επιβάλλει όμως να διαφυλάσσεται ο σεβασμός των θρησκευτικών πεποιθήσεων των μαθητών και των γονέων τους.

Περισσότερα

Οι καταλήψεις σε πανεπιστήμια και σχολεία κινούνται στα πλαίσια της νομιμότητας; Εάν ναι, υπάρχει νόμος που το θεσπίζει και το καθιερώνει;

Δεν υπάρχει νομοθετική ή άλλη πρόβλεψη που να επιτρέπει την «κατάληψη» εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, ούτε όμως, ρητή απαγόρευση της συγκεκριμένης «δραστηριότητας». Η μη νομιμότητα, και το μέτρο της, προκύπτουν, ανά περίπτωση.

Περισσότερα

Θέλεις να μαθαίνεις

πρώτος τα νέα μας;

Αν σε ενδιαφέρει να ενημερώνεσαι άμεσα για τις νέες δημοσιεύσεις και τις δράσεις του Syntagma Watch, τότε εγγράψου στο newsletter μας!

Αυτός ο ιστότοπος για τη διευκόλυνση της λειτουργίας του και προκειμένου να σας παρέχει μια προσωποποιημένη εμπειρία χρησιμοποιεί cookies. Για να ενημερωθείτε για τη χρήση των cookies και τις σχετικές ρυθμίσεις μπορείτε να επιλέξετε εδώ

JOIN THE CLUB!

It’s easy: all we need is your email & your eternal love. But we’ll settle for your email.

Subscribe

* indicates required
Email Format

Please select all the ways you would like to hear from Syntagma Watch:

You can unsubscribe at any time by clicking the link in the footer of our emails. For information about our privacy practices, please visit our website.

We use Mailchimp as our marketing platform. By clicking below to subscribe, you acknowledge that your information will be transferred to Mailchimp for processing. Learn more about Mailchimp's privacy practices here.