Τι σημαίνει η έννοια της πολιτικής ευθύνης Υπουργού;

Πως ορίζεται η πολιτική ευθύνη Υπουργού; Ποιοι παράγοντες πρέπει να συντρέχουν, ώστε να θεωρηθεί ότι ο/η Υπουργός φέρει τη λεγόμενη πολιτική ευθύνη;

Ερώτημα Πολίτη:

Τι σημαίνει η έννοια της πολιτικής ευθύνης Υπουργού;

Απάντηση:

Η πολιτική ευθύνη είναι αντικειμενική, δεν χρειάζεται να έχει άμεση και προσωπική εμπλοκή ένας/μια υπουργός σε ένα ζήτημα για να του/της καταλογιστεί. Αρκεί να εμπίπτει το κρίσιμο ζήτημα στο πεδίο των αρμοδιοτήτων του/της. Η πολιτική ευθύνη βαραίνει τους υπουργούς για πράξεις δικές τους και για πράξεις ή παραλείψεις των υπαλλήλων του Υπουργείου τους ή των εποπτευόμενων υπηρεσιών και νομικών προσώπων. Αν, επιπλέον, ο/η υπουργός αποδειχθεί ή παραδεχθεί ότι γνώριζε και είχε προσωπικά ασχοληθεί με ένα ζήτημα από το οποίο προέκυψαν θεσμικά ή διοικητικά προβλήματα, ανεξαρτήτως αν εξαπατήθηκε, παραπλανήθηκε ή δεν κατάλαβε, τότε στην αντικειμενική ευθύνη προστίθεται η υποκειμενική διάσταση. Αρκεί, πάντως, η αντικειμενική διάσταση, όπως συνοπτικά περιγράφηκε εδώ, για να ξεκινήσει μια «αλυσίδα» πολιτικών ευθυνών, που ο εκάστοτε πρωθυπουργός είναι αρμόδιος να αποφασίσει σε ποιο «κρίκο» της θα παρέμβει για να μην χρεωθεί τελικά ο ίδιος αυτή την ευθύνη. Η συζήτηση περί πολιτικής ευθύνης δεν αφορά τόσο την «ευαισθησία» των εμπλεκόμενων πολιτικών προσώπων, το πολιτικό κόστος ή το γάτζωμα σε μια καρέκλα, όσο τους θεσμούς. Όσο ισχυρότεροι είναι οι κοινοβουλευτικοί θεσμοί και η κοινωνία πολιτών, τόσο πιο αυτονόητη η ανάληψη της πολιτικής ευθύνης. Το ερώτημα είναι, κάθε φορά, αν τα συγκεκριμένα γεγονότα θέτουν ή όχι ζήτημα αντικειμενικής πολιτικής ευθύνης. Αυτό μπορούμε να το αξιολογήσουμε όλοι μας και οι απόψεις που εκφράζονται στη δημόσια σφαίρα έχουν τη σημασία τους.

Ξενοφών Κοντιάδης
Καθηγητής Δημοσίου Δικαίου, Πρόεδρος Ιδρύματος Τσάτσου

Share on facebook
Share on twitter
Share on email
Share on print
Share on facebook
Share on twitter
Share on email
Share on print

Σου άρεσε το άρθρο, αλλά σου δημιούργησε νέες απορίες;

Έχεις και άλλα ερωτήματα που σε απασχολούν σε σχέση με το Σύνταγμα, τους Θεσμούς, τα δικαιώματα και τη λειτουργία της Δημοκρατίας;

Σχετικά Άρθρα

Πολιτική ευθύνη και πολιτικός πολιτισμός: Η παραίτηση των Υπουργών

Με αφορμή τις πρόσφατες εξελίξεις σχετικά με τον τ. Καλλιτεχνικό Διευθυντή του Εθνικού Θεάτρου, ο Γιάννης Τασόπουλος γράφει για την πολιτική ευθύνη της Κυβέρνησης και την αντικειμενική πολιτική ευθύνη των Υπουργών. Εξετάζει το ζήτημα της δημόσιας λογοδοσίας του/ης εκάστοτε Υπουργού, αλλά και τον κίνδυνο που ενέχουν οι προσωπικές αναφορές τόσο από την άποψη της διάκρισης των εξουσιών, όσο και από αυτή της κοινωνικής ηθικής του κράτους δικαίου και της ενδεχόμενης παραβίασης των δικαιωμάτων του κατηγορουμένου.

Περισσότερα

Ο θεσμός της προσυπογραφής και η σχέση μεταξύ Προέδρου της Δημοκρατίας και Κυβέρνησης

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ο ανώτατος άρχοντας, είναι «πολιτικά ανεύθυνος» με την έννοια ότι για τις πράξεις του την πολιτική ευθύνη φέρει η κυβέρνηση. Αυτό επιτυγχάνεται με τον θεσμό της προσυπογραφής. Στο πλαίσιο αυτό, ένα κρίσιμο ερώτημα που τίθεται αναφορικά με την απόφαση της προηγούμενης κυβέρνησης για το διορισμό της δικαστικής ηγεσίας είναι το εξής: η αρμοδιότητα του ΠτΔ προς έκδοση της πράξης που του προτείνει και προσυπογράφει το υπουργικό συμβούλιο είναι υποχρεωτική για αυτόν ή αντίθετα είναι πράξη διακριτικής ευχέρειας, την οποία μπορεί κατά την κρίση του να αρνηθεί;

Περισσότερα

Η πολιτική ευθύνη στον καθρέπτη του #MeToo

Η αποπομπή συνεργάτη ή προσώπου τοποθετημένου σε θέση πολιτικής επιλογής, δεν συνιστά για τον Υπουργό παραβίαση του τεκμηρίου της αθωότητας, αλλά υποχρέωση που πηγάζει από τη δική του πολιτική ευθύνη να προστατεύσει τους θεσμούς. Σημασία έχει σήμερα το σπάσιμο της σιωπής και η προστασία των θυμάτων. Αυτό είναι πολιτική ευθύνη όλων.

Περισσότερα