Την Πέμπτη, 30 Οκτωβρίου 2019 συνεχίσθηκαν οι εργασίες της Επιτροπής Αναθεώρησης του Συντάγματος. Ουσιαστικά πρόκειται για την τελευταία συνεδρίασή της πριν την ψηφοφορία που θα διεξαχθεί επί των προτάσεων των κοινοβουλευτικών ομάδων την επόμενη εβδομάδα (8/11/2019).
Η συζήτηση αφορούσε στην αναθεώρηση: α) του άρθρου 54 παρ. 1 για την καθιέρωση εκλογικού συστήματος απλής αναλογικής και την προσθήκη στο εν λόγω άρθρο παρ. 4 για την ψήφο των αποδήμων, αλλά και ερμηνευτικής δήλωσης για τα όρια απόκλισης από το αναλογικό σύστημα και β) του άρθρου 56 (προσθήκη νέας παραγράφου) προκειμένου να τεθεί όριο βουλευτικών θητειών μετά το οποίο δεν μπορεί να θέσει υποψηφιότητα ένας βουλευτής. Για όλα τα θέματα αυτά, η ανάγκη αναθεώρησης είχε διαπιστωθεί με πλειοψηφία μικρότερη των 3/5 του όλου αριθμού των βουλευτών και συνεπώς στην παρούσα Βουλή θα απαιτηθούν τουλάχιστον 180 ψήφοι.
Το ζήτημα της ψήφου των αποδήμων: Σύγκλιση απόψεων και διαφοροποιήσεις
Το μεγαλύτερο μέρος της συζήτησης αφορούσε στο ζήτημα της ψήφου των αποδήμων Ελλήνων. Υπήρξε σύγκλιση απόψεων ως προς την ανάγκη να δοθεί η δυνατότητα στον κοινό νομοθέτη να καθιερώσει ειδικές διατάξεις για την ψήφο των Ελλήνων του εξωτερικού, κατ’ απόκλιση των γενικών διατάξεων για την ψήφο όσων διαμένουν στη χώρα. Οι ειδικές αυτές διατάξεις θα αφορούν στη διαπίστωση ύπαρξης ισχυρού δεσμού μεταξύ των αποδήμων Ελλήνων και της χώρας.
Από την άλλη, υπήρξαν ορισμένες διαφοροποιήσεις ως προς την ακριβή μορφή που θα πρέπει να πάρει η διάταξη, διαφοροποιήσεις που συνδέονται και με τις αποκλίσεις που υπάρχουν, σε ένα βαθμό, στη διακομματική επιτροπή για την ψήφιση του νόμου. Γενική πάντως είναι η εκτίμηση ότι τελικά θα προστεθεί στο άρθρο 54 μια τέτοια διάταξη, η οποία θα διευκολύνει συνταγματικά τη διαμόρφωση του νόμου που θα αφορά στην ψήφο των αποδήμων. Σε κάθε περίπτωση πάντως, η ψήφιση ενός τέτοιου νομοσχεδίου θα εξακολουθεί να απαιτεί την ψήφο των 2/3 του όλου αριθμού των βουλευτών καθώς η αναθεώρηση δεν μπορεί να θίξει το άρθρο 51 παρ. 4 του Συντάγματος που δεν συμπεριλαμβάνεται στις αναθεωρητέες διατάξεις.
Το εκλογικό σύστημα απλής αναλογικής
Ως προς την καθιέρωση εκλογικού συστήματος απλής αναλογικής που είχε προταθεί από τον ΣΥΡΙΖΑ στην προ-αναθεωρητική Βουλή, επιβεβαιώθηκε η αντίθεση της ΝΔ και του Κινήματος Αλλαγής. Από την πλευρά τους, το ΚΚΕ, η Ελληνική Λύση και το Μέρα 25 τάχθηκαν υπέρ της συνταγματικής καθιέρωσης του αναλογικού εκλογικού συστήματος χωρίς όμως τους περιορισμούς που θέτει η ερμηνευτική δήλωση που προτείνει ο ΣΥΡΙΖΑ (όριο 3% και απόκλιση μέχρι 10% των εδρών σε σχέση με το ποσοστό των ψήφων).
Με την πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ για θέσπιση ορίου βουλευτικών θητειών συμφώνησε μόνο η Ελληνική Λύση.
