Δεν πρέπει να εξέπληξε πολλούς η πρόταση του πρωθυπουργού για την αναθεώρηση της συνταγματικής διάταξης που κατοχυρώνει τη μονιμότητα στο δημόσιο για πάνω από έναν αιώνα τώρα. Η υπόθεση Τυχεροπούλου/ΟΠΕΚΕΠΕ απέδειξε ότι ένας δημόσιος υπάλληλος μπορεί να λειτουργεί ανεξάρτητα ακολουθώντας το νόμο κι όχι τα συμφέροντα πολιτικών προϊσταμένων του (ή γενικώς πολιτικών). Μπορεί αυτό να μην είναι κανόνας, αλλά μια εξαίρεση αρκεί για να κάνει τη ζημιά στους εκάστοτε κυβερνώντες. Γι’ αυτό, καλύτερα να «φυλάμε τα ρούχα μας» κι ας μας συγχωρήσει το φάντασμα του Ελ. Βενιζέλου…
Μάλιστα, η πρόταση επιδιώκει διπλό στόχο: πρακτικά, την πρόληψη παρόμοιων φαινομένων, τύπου ΟΠΕΚΕΠΕ, αλλά και ιδεολογικοπολιτικά, την επίδειξη «μεταρρυθμιστικού» προφίλ στον αγώνα κατά των «αργόσχολων του δημοσίου» που εμποδίζουν την πρόοδο. Αλλά πώς θα προχωρήσει η πρόταση στη διαδικασία της αναθεώρησης ή πώς θα εφαρμοστεί, αν υποτεθεί ότι κάποιοι πρόθυμοι της αντιπολίτευσης βοηθήσουν να βγουν οι 180 ψήφοι στην τωρινή ή την επόμενη Βουλή; Με την πλήρη απαξίωση των σημερινών κομμάτων, στοιχειώδης πρόνοια πολιτικής επιβίωσης οδηγεί μάλλον στην απόρριψή της. Ωστόσο το «μεταρρυθμιστικό» πρόσημο για τον εμπνευστή της θα μείνει στο βιογραφικό του προς πάσα μελλοντική χρήση, οπουδήποτε: στην πολιτική ή στον ιδιωτικό τομέα, στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό. Ποιος δεν θαυμάζει την τόλμη κάποιου να συγκρουστεί με τις «συντεχνίες» στο ελληνικό δημόσιο;…
Κι όμως οι δημόσιοι υπάλληλοι μάλλον έχουν τη μεγάλη ευκαιρία τους, αν η πρόταση συγκεντρώσει έστω τους 151 στη σημερινή Βουλή (εφ’ όσον, βέβαια, αυτή η τελευταία επιβιώσει για να τη συζητήσει) και προωθηθεί στην επόμενη προκειμένου να αναθεωρηθεί η σχετική διάταξη του Συντάγματος. Γιατί η επόμενη Βουλή, κατά την κρατούσα γνώμη, δεν δεσμεύεται ως προς το «πώς», αλλά μόνο ως προς το «αν» της αναθεώρησης μιας διάταξης.
Ας φανταστούμε λοιπόν το -πιθανότερο σήμερα- σενάριο μιας κατακερματισμένης Βουλής που θα αναζητήσει συμμαχικές κυβερνήσεις, αδύναμες εξ αντικειμένου να προωθήσουν μεγάλες αλλαγές στους θεσμούς. Τι άραγε θα εμπόδιζε ένα ισχυρό συνδικαλιστικό αίτημα των δημόσιων υπαλλήλων να ωθήσουν την αναθεώρηση της διάταξης προς την αντίθετη κατεύθυνση από αυτή που θα ήθελε η πρώτη Βουλή, επιβάλλοντας συγκεκριμένες εγγυήσεις ανεξαρτησίας όσων υπηρετούν στο δημόσιο έναντι της πολιτικής, αντί για την κατάργηση της μονιμότητάς τους; Με λίγα λόγια, ανοίγοντας το δρόμο σε περισσότερες Τυχεροπούλου, για την εξυγίανση και την επιβολή της νομιμότητας όπου αυτό είναι δυνατόν στο διεφθαρμένο κράτος μας; Ποια συμμαχική κυβέρνηση θα τολμούσε να αντιταχθεί σε αυτό, αν τα κόμματα που θα περιλάμβανε ενδιαφέρονταν στοιχειωδώς για το μέλλον τους;
Τα συνδικάτα στο δημόσιο είναι άραγε σε θέση να διακρίνουν το μπούμερανγκ και να το αξιοποιήσουν;
Τάκης Βιδάλης, Μέλος European Group on Ethics in Science and New Technologies (Ευρωπαϊκή Επιτροπή)
